De autoweg, gebouwd met de noeste arbeid van wereldverbeteraars uit heel Europa, moest de eenheid symboliseren tussen de Joegoslavische volkeren. Jaren later gaven die wereldverbeteraars zelf toe dat ze niet goed in het hoofd waren geweest door zich voor Tito’s propagandistische karretje te laten spannen. Het is een aardige anekdote. Maar waar het mij om gaat, is dat die linkse idealisten de plaats innamen van Joegoslavische arbeiders. Daar gingen hun banen.

Hetzelfde zou je kunnen zeggen van de Nederlandse jongelui die naar Frankrijk trekken om druiven te plukken. Of die reisjes nu zijn ingegeven door lusten van monetaire aard of door testosteron en oestrogeen is even niet van belang. Feit is dat die jonge Nederlanders de Franse landarbeiders hun werk afnemen.

Sterker nog: per dag vertrekken ruim 300 Nederlanders naar het buitenland om daar hun geluk te beproeven. Er zijn allerlei redenen voor: het avontuur, geld verdienen, het belastingklimaat, maar ook bemoeizucht, vertrutting en toenemende hufterigheid. Veel Nederlanders vestigen zich in Noord-Amerika en Australië, maar ook de Europese Unie is populair. Immers, in alle 26 andere EU-landen mag je als Nederlander werken.

De vraag is of je dan in Spanje of Frankrijk de baan pikt van een Spanjaard of Fransman. Het antwoord is natuurlijk ‘ja.’ Het is nu eenmaal het logische gevolg van de vrijheid van beweging en vestiging die wij binnen de Europese Unie kennen. Waarom steekt dan toch steeds die discussie weer de kop op over Poolse, Roemeense en Bulgaarse arbeidsmigranten? Waarom mogen u en ik morgen een baantje nemen in Warschau of Boekarest, maar schreeuwt iedereen moord en brand over klussende Oost-Europeanen in Nederland?

Minister Kamp koestert de illusie dat we die klussen beter door Nederlandse uitkeringstrekkers kunnen laten doen. Ik zou zeggen: laat de Nederlander maar eens zien die zo hard wil plukken, metselen of timmeren als die gevreesde Bulgaar. Vrijheid van beweging en vestiging, weet u nog?

Bernard Hammelburg

---

Bernard Hammelburg (hammelburg@bnr.nl) is buitenlandcommentator van BNR Nieuwsradio. Luister ook elke donderdag om 14.30 naar zijn vaste programma, BNR Bernard Hammelburg, met scherpe analyses over de internationale politiek en met prominente gasten.