Hans Clevers wordt vanaf juni de nieuwe president van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Hij wil er voor zorgen dat ze in Den Haag niet meer om zijn organisatie heen kunnen en is vol vertrouwen over zijn nieuwe functie.

"De financiering van wetenschap en innovatie is heel actueel nu, daar willen we de vinger aan de pols houden. We verliezen onze farmaceutische industrie, terwijl die sector heel veel bijdraagt aan onze research," zegt Hans Clevers op BNR.

Zonde
"We zijn bijvoorbeeld Organon kwijt", vervolgt hij. "Het is zonde dat we er niet in slagen om dit soort bedrijven te behouden voor Nederland."

De Nederlandse overheid heeft hier volgens Clevers steken laten vallen. “De overheid heeft het te makkelijk laten lopen. Andere landen spelen hier wel beter op in en oefenen druk uit om zulke bedrijven te behouden voor het land.”

De Wereld Draait Door
Clevers wil onder het brede publiek nog beter bekend worden. “Ik heb goed gekeken naar mijn voorgangers en wil hun prestaties proberen door te zetten.”

Het is volgens Clevers belangrijk dat de KNAW zichtbaar is. De optredens in programma’s, zoals  De Wereld Draait door, zijn daar een goed voorbeeld van. Net zoals zijn voorganger Robbert Dijkgraaf zal Clevers hier regelmatig aanschuiven om te spreken over de wetenschap. Hij wil dan ook vaker jonge mensen meenemen.

Den Haag
Ook wil de nieuwe KNAW-president meer inzetten op de contacten met Den Haag. “Hier hadden we eerst weinig invloed op. We moeten afdwingen dat wij aan tafel komen te zitten bij ieder onderwerp waar een wetenschappelijke discussie aan zit." 

Volgens Clevers was de Nederlandse wetenschap en academie te veel naar binnen gericht. “Dat doen we nu veel beter en dat moeten we zo doorzetten. Wij maken dingen vaak niet simpel, maar onze kennis is toch heel belangrijk,” aldus de nieuwe president van de KNAW.

Straatvechtersmentaliteit
Clevers heeft zelf een biomedische achtergrond en die vorm van wetenschap is buitengewoon competitief. Als het er op aan komt, zet hij zijn ego wel in, laat hij weten. “Er zit ook wel een beetje een straatvechtersmentaliteit in.” 

De scheiding tussen de alfa's en bèta’s speelt in de wetenschap, vertelt Clevers. Er is volgens de nieuwe KNAW-president ontzettend veel overlap in de wetenschap tegenwoordig. "Taalkunde wordt bijvoorbeeld ingezet in de informatica. Ik heb zelf een bèta-achtergrond en ben me nu heel erg aan het verdiepen in de alfa-wereld." 

Innovatiesubsidie
Volgens Clevers gebruiken we de innovatiesubsidie te weinig. We moeten ervoor zorgen dat ze in Den Haag niet meer om de wetenschap heen kunnen. Het verlagen van de innovatiesubsidie noemt Clevers “desastreus.”

“We krijgen veroudering van de wetenschap. Jonge wetenschappelijke talenten gaan naar een advieskantoor in plaats van een universiteit. Omdat ze daar een aantrekkelijker salaris krijgen en een leaseauto. De kennis loopt weg.”  

Wageningen
“Maar ondanks dat we minder dan het EU-gemiddelde besteden aan research, behoort Nederland nog wel steeds tot de top”, benadrukt de KNAW-president. “Op dit moment besteedt het bedrijfsleven veel minder aan research dan dat we van een land als Nederland mogen verwachten.”

“Wageningen is een heel goed voorbeeld van hoe het wel moet. De afgelopen jaren is daar een goede samenwerking gesmeed tussen overheid en private sector”, stelt Clevers.

Onderhandelen
Hans Clevers vindt dat het werk als wetenschapper niet simpel is in Nederland. “Als uitvinder ben je bijvoorbeeld niet de eigenaar van het gedachtegoed, dat is van je werkgever. Als je er iets commercieels mee wilt doen, moet je in onderhandeling met je werknemer. In veel andere landen is dat anders geregeld en hoef je veel minder te onderhandelen.”

Universiteiten hebben de afgelopen jaren geleerd om met het proces van ondernemend hoogleraarschap om te gaan, vindt Clevers. “Je werkt als wetenschapper voor de wetenschap, maar óók voor de technologische ontwikkeling, met een economische drijfveer.”

Ambtenaar
Toch blijft het zo dat je als hoogleraar geen ondernemer bent, maar een ambtenaar. "Heel praktisch botst het dan als je betrokken wilt zijn bij een bedrijf als adviseur", besluit Clevers.