En hoewel ze dat zullen ontkennen, gaan die twee dingen nooit helemaal lekker samen. Zo krijg je dus een minister president die de ene keer een punt uit het partijprogramma verdedigt en het volgende moment het kabinetsbeleid dat met tenminste één coalitiegenoot tot stand is gekomen, dus ook altijd een compromis.

En en dus heeft de premier in verkiezingstijd continu twee petten op. Een van regeringsleider en een van lijsttrekker. De eurocrisis geeft Rutte daarbovenop nog een derde pet, die van de Europese regeringsleider. Het is fascinerend om te zien hoe hij die drie petten steeds op en af zet.

Staat hij naast Merkel, dan heeft hij duidelijk de Noord Europese pet op, met een klein Duits vlaggetje. Staat hij in de kamer, dan wisselt hij de drie petten razendsnel af, als een volleerd Lucky Luck sneller dan zijn eigen schaduw. De oppositie, maar ook coalitiegenoot CDA, eisen duidelijkheid van de premier.

Zo vindt CDA leider Haersma Buma dat Rutte kleur moet bekennen over Europa. De eis van de Kamer om duidelijkheid is op zich terecht, maar ze gaan hem niet krijgen. Het is verkiezingstijd.

Leiders moeten soms praten zonder dat ze iets kunnen zeggen. Dat geldt voor de politiek maar ook voor het bedrijfsleven. De werknemers van NedCar en de vakbonden eisen ook duidelijkheid over de toekomst van het bedrijf. Maar zolang de onderhandelingen met VDL en BMW nog niet afgerond zijn, zal de directie van NedCar niet meer zeggen dan dat ze in onderhandeling zijn.

Vaak is transparantie en het geven van duidelijkheid de beste strategie voor een leider. Als Bert van Marwijk in een vroegtijdig stadium duidelijk voor Van Persie of Huntelaar had gekozen had hij waarschijnlijk minder onrust in zijn team gehad en was hij nu misschien nog bondscoach geweest. Rutte daarentegen is tot vlak voor de verkiezingen absoluut niet gebaat bij duidelijkheid en transparantie. Zoals zijn biograaf Martijn van der Kooij gisteren al twitterde is de premier op dit moment het best te beschrijven als een "Kritisch Eurofiel", vóór Europa, maar niet van harte. Wat dat betreft is Rutte een premier van alle Nederlanders. Hij is in zijn eentje net zo verdeeld over Europa als wij met z’n allen.

---


Iedere donderdag geeft de BNR Hoofdredactie wisselend bij monde van hoofdredacteur Paul van Gessel of adjunct-hoofdredacteur Meindert Schut commentaar op de actualiteit.