Zij worden verdacht van moord en marteling tijdens de Arabische Lente vorig jaar. Maar de mensenrechtenorganisaties maken zich ernstig zorgen over het rechtssysteem in Libië. De vraag is of deze 41 mensen een eerlijk proces zullen krijgen.

Volgens BNR-correspondent Rena Netjes in Tripoli zijn de 41 verdachten leden van de Nida-militie, een groep Kaddafi-loyalisten uit Benghazi. "Zij waren geïnfiltreerd onder de gelederen van de rebellen. Drie dagen na de dood van de generaal van de rebellen, braken er schermutselingen uit in Benghazi rondom een fabriek van waaruit de militie opereerde."

"In die fabriek zijn allemaal explosieven gevonden. Bij een bevrijdingsactie zijn zestig rebellen gedood door de Nida-militie. 41 van hen zijn opgepakt. Er zijn er nog ongeveer 80 voortvluchtig. Maar die 41 staan vandaag terecht."

Beschuldigingen
Deze 41 leden van de Nida-militie worden verantwoordelijk gehouden voor twee zaken. "Ze worden er in eerste plaats van beschuldigd dat zijn zo’n 300 Kaddafi-strijders en loyalisten in Benghazi hebben bevrijd uit gevangenissen. Een tweede aspect is dat ze verantwoordelijk worden gehouden voor een aantal autobomexplosies in Benghazi."

Verschillende mensenrechtenorganisaties maken zich grote zorgen over het juridische systeem in Libië. Want, het rechtssysteem van Kaddafi is daar nog altijd van kracht. Netjes: "Daarom is die hele opstand ook begonnen om dat systeem omver te helpen. Overigens gaat er deze week een een interim-wet die komen daar verandering in gaat brengen. Dan zou je denken waarom wacht je niet met dit proces totdat die wet van kracht is."

Tegelijkertijd worden er vraagtekens gezet bij de berechting van de verdachten. "Deze loyalisten worden berecht in militaire rechtbanken. Advocaten hebben gepleit voor een berechting in civiele rechtbanken. Maar dat is afgewezen. Er zijn ook vragen of elke verdachte wel een eigen advocaat heeft. Dat is niet duidelijk", zegt Netjes.

Geheime gevangenissen
Eind januari liet de de VN weten bezorgd te zijn over de situatie dat veel gevangenissen in Libië worden beheerd door oud-strijders en niet in handen zijn van de regering.

Duizenden aanhangers van Kaddafi worden door militante groepen vastgehouden in geheime gevangenissen. Er zijn berichten dat de gevangenen worden gemarteld. De VN wil dat de voormalige opstandelingen de gevangenissen overdragen. Maar duidelijkheid over hoeveel Kaddafi-aanhangers er nog vast zitten, is er eigenlijk niet.

"Een aantal mensenrechtenorganisaties zouden in de wereld hebben gebracht dat er nu nog ruim achtduizend Kaddafi-strijders gevangen zouden worden gehouden. Maar dat is een getal van het Rode Kruis en zij hebben op hun website staan dat ze in het afgelopen jaar in totaal 8.500 gevangenen bezocht. Dat wil dus niet zeggen dat zij nog steeds allemaal gevangen zitten."

Verkeerd geciteerd
Het is waarschijnlijk dat het Rode Kruis daar verkeerd is geciteerd, zegt Netjes. "Maar er zijn een aantal gevallen van martelingen. In januari zijn er twee doden aangetroffen. Gevangenen die door de rebellen worden vastgehouden zijn gedood. Maar er lijkt vooruitgang te zitten in de behandeling. Afgelopen maanden werden er meer doden aangetroffen. Na de bevrijding van Libië leek dat de gemoederen nog hoger op waren gelopen om wraak te nemen. Het lijkt rustiger te worden op dat front."