De teksten die op tafel liggen, worden allerwege onderuitgehaald. Tegelijk – nog een parallel met het Vredesproces – bestaat redelijke consensus over de belangrijkste maatregelen die nodig zijn.
De kritiek op het pensioenakkoord spitst zich toe op een paar elementen. Die zijn best technisch, maar ook best belangrijk. We hebben er waarschijnlijk meer bij te verliezen dan bij de hele crisis met Griekenland en de euro.
De AOW gaat naar 66, en later naar 67. Dat is nodig voor de vergrijzing.
Daarnaast kan het de pensioenfondsen wat lucht geven. Die hebben bij lange na niet genoeg geld in kas om iedereen straks een inflatievast pensioen te garanderen. Econoom Bas Jacobs berekent het tekort op zo’n 250 miljard euro, ofwel 40% van het Bruto Nationaal Product.
Dat geld is er gewoon niet.
Werkgevers en werknemers hebben daar het volgende op bedacht: pensioenfondsen gaan zwaarder op aandelen leunen. Dat is risicovoller, maar geeft kans op een hoger rendement.
Niet dat ook maar iemand zit te wachten op een risicovoller pensioen, maar door de toekomstige verplichtingen te verrekenen met een hoger verwacht rendement ziet de kaspositie van de fondsen er ineens een stuk beter uit. Dat is-ie niet, het lijkt alleen maar zo. Een beetje Grieks boekhouden is dat.
Gegoochel met cijfers.
De vakbonden hebben hier ook iets voor teruggekregen: een extra jaarlijkse verhoging van de AOW. Daardoor kunnen mensen tegen de tijd dat de AOW naar 66 gaat, toch met een 65 stoppen zonder erop achteruit te gaan. De noodzakelijke verhoging van de pensioenleeftijd wordt eigenlijk “gerepareerd”.
Dit plan lost dus de vergrijzing niet op, niet het tekort van de pensioenfondsen en niet dat van de schatkist.
Stel dat je nou gewoon de AOW-leeftijd verhoogt en verder niks?
Is dat dan niet beter? Dat lijkt misschien een boude bewering van een eenvoudig politiek verslaggever. Maar wees gerust, ik heb het niet zelf bedacht.
Precies dit plan werd een jaar of twee geleden gepresenteerd door ene Jan Peter Balkenende. Goeie vent was dat!
Hugo Reitsma
---
Hugo Reitsma is politiek verslaggever voor BNR Nieuwsradio. In Den Haag volgt hij voor BNR het nieuws op het gebied van Buitenlandse Zaken, Defensie en Justitie. Met enige regelmaat blikt hij in zijn bijdragen op BNR.nl terug op de voorbije week.