In Griekenland verloren de voormalige regeringspartijen, die drastische bezuinigingen doorvoerden, fors ten gunste van extreem links en uiterst rechts.

De situaties zijn erg verschillend, benadrukte voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie dinsdag. Hij reageerde op een vraag van een journalist over de onvrede bij miljoenen Europese kiezers over de besparingen.

Onder curatele
Een deel van de net gekozen Griekse leiders wil af van de maatregelen die het IMF, de EU en andere geldschieters hebben opgelegd.

Griekenland staat, in ruil voor een noodlening van in totaal 240 miljard, onder curatele: de overheidsfinanciën moeten worden gesaneerd, lonen en pensioenen verlaagd en staatbedrijven verkocht. De nieuwe Griekse leider willen de onderhandelingen heropenen.

Heersende emoties
Ook de verkiezing in Frankrijk werd gewonnen door een politicus die zijn vraagtekens heeft gezet bij de gang van zaken in Europa. François Hollande heeft voorgesteld om het Europese begrotingsakkoord aan te passen.

Hollande wist daarmee onder andere goed te anticiperen op de heersende emoties in Frankrijk dat de bezuinigingen excessief zijn. En dat er meer nodig zal zijn om Frankrijk er weer bovenop te helpen. Angela Merkel feliciteerde Hollande met zijn overwinning maar benadrukte met klem dat er wat haar betreft niet getornd zal worden aan het begrotingsakkoord. Met de huidige president Sarkozy kon Merkel het politiek goed vinden.

Hoewel de verkiezingsoverwinning van Hollande verwacht was, naar aanleiding van de peilingen, is het alweer 30 jaar geleden dat er voor het laatst een rechts bewind werd weggestemd in Frankrijk.

Stekker uit akkoord
De verkiezingen in Nederland zijn uitgeschreven nadat het Nederlandse kabinet niet langer een meerderheid had, nadat gedoogpartner PVV de stekker trok uit de begrotingsonderhandelingen. De beweging van Geert Wilders heeft daarna aangegeven de regeringspartijen VVD en CDA niet meer te zullen steunen. Hierdoor is de positie voor CDA en VVD onhoudbaar geworden en heeft premier Rutte zijn ontslag aangeboden aan koningin Beatrix.

Begrotingsakoord
Inmiddels ligt er in Brussel wel een begrotingsakkoord op hoofdlijnen gesloten door de zogenaamde Kunduz-coalitie van VVD, CDA, D66, ChristenUnie en GroenLinks. Deze begroting is nog niet volledig doorgerekend en een nieuwe regering kan de plannen van tafel vegen. Nederland moest echter wel aan Brussel laten zien middels bezuinigingen en hervormingen in 2013 te zullen voldoen aan het maximale begrotingstekort van drie procent.

Mogelijk zal Brussel toch enige souplesse tonen in deze begrotingsregels als de economische recessie in Europa verder zal verergeren. Landen die hebben aangetoond veel werk te hebben gemaakt van gezonde overheidsfinanciën zullen van Brussel meer tijd krijgen.