Vanmorgen meldde Het Financieele Dagblad op basis van goed ingevoerde bronnen in Brussel dat de ECB de economische injecties in Griekse banken in rap tempo terugschroeft.

Veel banken staan er zo beroerd voor dat de ECB steeds meer risico's afstoot naar de Griekse centrale bank. De 73 miljard euro liquiditeitssteun die eind januari nog werd uitgekeerd, is inmiddels gehalveerd.

Grexit
Daarmee houdt het financiële orgaan alvast rekening met een mogelijke exit van de Grieken uit de euro. Het Europese systeem van centrale banken hoeft in dat geval minder harde klappen op te vangen.

Sweder van Wijnbergen, hoogleraar economie aan de Universiteit van Amsterdam: "Griekenland uit de euro is heel erg dichtbij."

Volgens Van Wijnbergen is de stap van de ECB een reactie op de kapitaalsvlucht die in het land aan de gang was, zo zei hij woensdagochtend op BNR. "Mensen halen hun deposito's weg. De lokale banken hebben de cash niet om dat te betalen en komen bij de ECB langs. Ik denk dat de ECB het beroep van die banken heel snel op zag lopen en heeft gezegd: sorry, daar stappen we uit."

Levensgroot
Sylvester Eijffinger, hoogleraar Financiële economie aan de Universiteit van Tilburg, sluit zich aan bij de woorden van Van Wijnbergen. In de studio bij BNR's Paul van Liempt zegt hij de kans op een Griekse exit op 80 tot 90 procent te schatten.

"Anderhalve maand geleden was ik bij de ECB. Daar kwam ter sprake dat de steunmaatregelen geconditioneerd waren op uitslagen van de verkiezingen. Nu er nieuwe verkiezingen komen is er een reële kans dat er een regering komt die niet mee wil met het Europese hervormingsprogramma. De kans op een Griekse exit is dus levensgroot. De verkiezingen zijn min of meer gereduceerd tot een referendum over de euro."

Taco van den Hoek, directeur van het Economisch Instituut voor de bouw, liet in hetzelfde programma weten te denken dat de Grieken een moeilijke tijd tegemoet gaan. "Door dit soort berichten wordt de markt steeds terughoudender. Wie wil er nu nog in Griekenland investeren?"

Risico's
De totale financiële risico's die de ECB, de nationale centrale banken en de eurolanden lopen zijn opgelopen tot 350 miljard euro, waarvan het Nederlandse aandeel 21 miljard bedraagt.

Nederland gaat de gevolgen merken als Griekenland uit de euro gaat, zegt Van Wijnbergen. "Als het echt een grote vlammende rommel wordt, dan is dat weg."

Ook over geld dat ABN Amro heeft uitstaan in Griekenland, moeten we ons geen illusies meer maken. "Dat is geleend aan de staatsbedrijven en dat is de bron van alle ellende geweest. De grote overheidstekorten kwamen vooral via die staatsbedrijven. Daar wordt een juridisch poppenspelletje omheen gespeeld, maar dat heeft niet zo'n hoge waardering meer", aldus de econoom.

Drooglegging
De ECB voelt zich genoodzaakt tot de drooglegging omdat een herkapitalisatie uitblijft. Doordat de Grieken er niet in geslaagd zijn een regering te vormen, blijven de investeringen vanuit het Europese noodfonds EFSF ongebruikt liggen. Vorige maand werd er nog 25 miljard euro overgemaakt, waar volgens een ingewijde "nog niets mee gedaan is".

De ECB dwingt Griekenland nu tot één van de volgende mogelijkheden, zegt hoogleraar financiële geografie Ewald Engelen (UvA) op BNR: "Of je herkapitaliseert zoals we afgesproken hebben, of je loopt tegen de grenzen aan van de geldhoeveelheid in je eigen land. En dan heb je een groot probleem." Bijkomend probleem is dat Griekse spaarders hun bankrekening aan het leeghalen zijn.

Drachme
Dat de Europese kraan langzaam dicht gaat, betekent dat een overgang op de drachme een enorme klap zou zijn voor het Griekse bankwezen. Door het ontbreken van Europese steun zouden de banken dan volledig instorten.

Gisteren spraken Angela Merkel (Duitsland) en Francois Hollande (Frankrijk) nog uit dat ze Griekenland financieel willen blijven steunen. Jean-Claude Juncker, president van de Eurogroep, maakte zich volgens maandagavond nog hard voor het behouden van de Grieken voor de muntunie. Hij noemde het praten over een exit toen nog "nonsens".