De formatiepoging van de winnaar van de verkiezingen van zondag zal waarschijnlijk succesvol zijn, denkt docent Nieuw Grieks aan de Universiteit van Amsterdam, Hero Hokwerda.

Stemmen met hoofd
"Bij de vorige verkiezingen op 6 mei stemden de Grieken met het hart. Dat was echt een proteststem. Nu is het hoofd er wat meer bijgekomen. De meerderheid van de Grieken wil niet uit de eurozone stappen. Ik heb er nu wel vertrouwen in dat het de goede kant op gaat. "

Samaras heeft nu samen met de socialistische Pasok een meerderheid en de twee partijen, die allebei bereid zijn de door de EU opgelegde bezuinigingen door te voeren, zullen er volgens Hokwerda waarschijnlijk wel uitkomen. "Voorheen was het ondenkbaar dat die twee samen zouden werken. Nu is het met zijn allen tegen Syriza".

Mislukking?
Mocht de formatiepoging toch mislukken, krijgt de extreem-linkse Syriza, die bij de stembusgang de tweede partij van het land is geworden, een kans om een regering te smeden.

Samaras lijkt volgens Hokwerda inmiddels volmondig achter het EU-pakket van voorwaarden en bezuinigingen te staan. "Hij zal er wel aan proberen te morrelen om meer tijd te krijgen, maar hij steunt het geheel wel". Samaras kan bovendien goed overweg met Evangelos Venizelos, de leider van Pasok, denkt de Griekenland-deskundige. "Met George Papandreou (ex-premier en voormalig Pasok-leider) deelde Samaras ooit nog een studentenkamer in de VS, maar die twee hadden veel moeite met elkaar".

Mentaliteit
Om Griekenland uit het moeras te trekken zijn niet alleen hervormingen nodig, maar een complete mentaliteitsomslag. De Grieken zullen wel moeten roeien met de riemen die ze hebben. "Het cliëntalisme is een politiek systeem, een denkwijze en een mentaliteit. Maar de oude politici zullen toch die draai moeten maken. Dat geldt overigens ook voor de gewone bevolking", vindt Hokwerda.

In één dag
Eerder zei Kees Klok, historicus in Griekenland, dat het in theorie in één dag kan lukken om een regering te vormen, ondanks alle complexe dossiers. "De Nieuwe Democratie en Pasok hebben bij elkaar 162 van de 300 stemmen. Dus ze zouden bij elkaar snel een coalitie kunnen vormen. Maar of dat in de praktijk ook gaat lukken, moeten we even afwachten", zegt Klok op BNR.