De PVV en de SP noemen het fonds ondemocratisch, maar De Jager wijst erop dat de bijdrage per land weliswaar vastligt, maar alleen na instemming van de Kamer kan worden verhoogd. "Al is het maar 1 euro boven de 40 miljard euro waarmee we vandaag instemmen."

Daarnaast meldde De Jager dat als een land acute redding nodig heeft een noodbesluit kan worden genomen met de steun van 85 procent van de - gewogen - stemmen. Nederland kan daar in zijn eentje geen stokje voor steken, maar samen met bondgenoten Duitsland en Finland is er veel mogelijk.

Ondergrens
Volgens De Jager is de ondergrens van 85 procent "een hele zware regel", en aanzienlijk strenger dan die wordt gehanteerd door het Internationaal Monetair Fonds (IMF). De grens heeft als doel om  te voorkomen dat een klein euroland als Malta of Slowakije de redding van een euroland blokkeert.

Voor drie grote landen (Duitsland, Frankrijk en Italië) is het wel mogelijk in hun eentje een operatie te blokkeren, meldt De Jager.

Uitstel
PVV-leider Geert Wilders heeft woensdagochtend uitstel gevraagd van het debat over het permanente noodfonds voor de euro. Het was al de derde keer dat Wilders met dit verzoek kwam.

Vorige week en dinsdag kwam Wilders ook al tevergeefs met het verzoek om uitstel. Ook dit keer pleit hij voor een hoofdelijke stemming.

"Ik zou opnieuw een poging willen doen bij het begin van de eerste termijn van de regering, van minister De Jager, om op dit moment het debat te staken tot de uitspraak van de kortgedingrechter volgende week", zei Wilders.

PvdA-woordvoerder Ronald Plasterk wilde daarop van Wilders weten of hij nog meer momenten voorziet waarop hij met dit voorstel komt. "Het zou voor de werkzaamheid van de Kamer plezierig zijn om dit te weten. De feitelijke vraag in de richting de heer Wilders of dit de laatste keer is in de behandeling van het voorstel dat we dit ordevoorstel krijgen."

Uitstel
Wilders spande een kort geding aan tegen de staat, over de Nederlandse bijdrage aan het noodfonds ESM. Hij is fel gekant tegen de kabinetsplannen en wil dat een nieuwe Tweede Kamer er pas na de verkiezingen van 12 september over besluit.

Een meerderheid in de Tweede Kamer steunt het noodfonds. In een Kamerdebat zeiden D66, PvdA, VVD, CDA en GroenLinks dat ze het fonds voor probleemlanden in de eurozone steunen. GroenLinks zal dat naar verwachting later in het debat ook nog doen.

Voorstanders
De voorstanders vertegenwoordigen 102 zetels in de Kamer. Ze steunen het kabinet dat al heeft getekend voor het ESM. Tegen het fonds zijn PVV, SP, ChristenUnie, SGP, Partij voor de Dieren en het lid Brinkman. Nederland zal 4,5 miljard euro cash storten in het fonds en voor nog eens ruim 35 miljard euro garant staan. In totaal moet het fonds een leencapaciteit krijgen van 500 miljard euro.

"Het is vooral belangrijk dat we het signaal geven dat Nederland pal staat voor de euro, het noodfonds zeker in deze turbulente tijden en dat we daarom het politieke commitment geven aan Europa", bepleit D66-woordvoerder Wouter Koolmees steun voor het noodfonds. 

Tegenstanders
SP-woordvoerder Ewout Irrgang hamert op het gebruik om na de val van een kabinet geen controversiële wetsvoorstellen meer te behandelen. De ChristenUnie, SGP en Partij voor de Dieren sluiten zich bij de bezwaren aan.

Noodfonds
Ivo Arnold, hoogleraar monetaire economie aan de Universiteit Nyenrode is blij dat een Kamermeerderheid heeft ingestemd met het permanente noodfonds. "Juist het noodfonds brengt meer zeggenschap voor de politiek. Nou kun je zeggen dat we ons veto verliezen bij de noodprocedure, maar dat is beter dan dat de ECB dat doet. We gaan er juist in zeggenschap op vooruit."

Op de informele Europese top van vandaag zal Duitsland volgens Arnold door de Zuid-Europese landen onder druk worden gezet om toch af te wijken van het pure bezuinigingsbeleid. "Ik denk dat Merkel de eurobonds nog wel tegen kan houden, omdat het wel een heel ingrijpende verandering is. Het risico is toch dat met de bonds de begrotingsdiscipline van de zuidelijke landen verslapt."

Eurobonds zijn volgens Arnold zeker een optie, maar dan moeten er wel garanties komen voor de Noord-Europese landen. "Het past bij een moneraire unie om ook een begrotingsunie te hebben. Je profiteert dan van de lage rentes op de obligatiemarkten. Laten we wel wezen: in de VS heb je hogere tekorten dan in Europa en toch betaalt de Amerikaanse minister van Financiën een veel lagere rente."

Vertraging
Het debat begon dinsdag met een vertraging van een uur omdat PVV-leider Geert Wilders een hoofdelijke stemming eiste over zijn voorstel om het debat uit te stellen. Wilders vindt dat Nederland met het ESM de sleutel van de schatkist bij Brussel inlevert en soevereiniteit weggeeft.

EFSF vervangen
Het fonds moet op 1 juli in werking treden en daarna geleidelijk het eerder opgerichte tijdelijke noodfonds EFSF vervangen. Uit dat fonds werden Griekenland, Portugal en Ierland geholpen toen ze zo in de financiële problemen zaten dat ze nauwelijks nog geld konden lenen op de internationale kapitaalmarkt.

Onverantwoord
Ronald Plasterk van de PvdA zei in het debat dat het "onverantwoord’’ zou zijn om het ESM niet te steunen. Wel wil hij dat Nederland zelf in eigen wetgeving de transparantie van en de parlementaire betrokkenheid bij het fonds beter regelt. Ook Wouter Koolmees (D66) pleitte voor meer democratische controle.

Vetorecht
SP-Kamerlid Ewout Irrgang vindt het onverdedigbaar dat grote eurolanden - Duitsland, Frankrijk en Italië - het vetorecht over het ESM houden, maar kleinere landen als Nederland dat niet hebben. Carola Schouten (ChristenUnie) noemde dat "onacceptabel''. Zij stelde dat het ESM het budgetrecht van de Kamer schendt.

Mark Harbers (VVD) zei dat het vetorecht wel degelijk geldt, bij alle belangrijke besluiten behalve in het geval een land acuut geholpen moet worden. Dan kan een besluit worden genomen met 85 procent van de stemmen, maar dat kan niet leiden tot een gedwongen extra storting in het fonds. Het ESM is daarmee geen 'blanco cheque', zei Harbers. "Maar wel een van 40 miljard euro die vrijelijk mag worden ingevuld'', sneerde PVV'er Tony van Dijck.