Minister Hans Hillen van Defensie vindt dat de demissionaire staat van het kabinet een besluit om het project te stoppen onmogelijk maakt. Hillen zou overwegen een motie tegen JSF, als die er komt, niet uit te voeren. Aan RTL Nieuws liet hij weten dat wat hem betreft alleen een nieuw kabinet dat besluit kan nemen.

De Tweede Kamer debatteert vandaag over de gedoodverfde opvolger van de verouderde F16.

Gemotiveerd
Hillen is volgens een woordvoerder zeer gemotiveerd om donderdag het debat aan te gaan met de Kamer. Hillen is vol vertrouwen over de uitkomst daarvan, meldt de woordvoerder.

Motie van wantrouwen
GroenLinks-Kamerlid Arjan El Fassed overweegt een motie van wantrouwen tegen Hillen. "De minister heeft er een handje van de Tweede Kamer te schofferen en moties naast zich neer te leggen. Dat is onaanvaardbaar. Ik overweeg dan ook zware consequenties hieraan te verbinden." Wel zei El Fassed eerst het debat af te wachten.

SP-Kamerlid Jasper van Dijk ziet het als een enorme afgang voor de regering als de moties om te stoppen met het JSF-project niet worden uitgevoerd. "Dan zouden ze de democratie totaal niet serieus nemen", zegt hij.

Symbolisch
Hoewel Van Dijk spreekt van een schande en een belediging vindt hij het naar huis sturen van Hillen "een beetje symbolisch, want het kabinet is al naar huis gestuurd". Toch sluit hij niet uit dat hij een eventuele motie van wantrouwen steunt.

PvdA: project te duur
Dinsdag meldde de PvdA dat de partij wil stoppen met het JSF-project omdat het project te duur is en werkgelegenheidsafspraken niet zijn nagekomen, vindt Kamerlid Angelien Eijsink. Behalve de PvdA zijn ook SP, PVV en GroenLinks tegen de aanschaf van de JSF.

Fokker-fabriek wacht in spanning
In de Fokker-fabriek in Helmond, waar al tien jaar wordt gewerkt aan speciale onderdelen voor de JSF, wordt het nieuws in spanning gevolgd. Maar nu de politiek de stekker uit het straal-jager-project dreigt te trekken, is de verbijstering groot. JSF-programmamanager Bob Fleuren: "Mensen begrijpen het gewoonweg niet. Er zijn veel mensen aan het werk op dit programma. Iedere maand neem ik nog meer mensen aan voor dit programma. Als er op de radio wordt gezegd dat politici tweeten dat het om nepbanen dan vragen mensen zich af hoe dat kan, terwijl zij hier aan het werk zijn en daar hun hypotheek van betalen."

6000 banen
In Nederland werken op dit moment zo'n 1250 mensen aan het JSF-programma, zegt Fokker-directeur Hans Büthker. De komende tien jaar kan dat aantal uitlopen tot ongeveer 3000 mensen. "Dan hebben we het alleen over productie en nog niet over de 3000 mensen die in het onderhoud actie worden. In totaal praten we over 6000 banen in Nederland."

Risico's liggen in VS
Dat het JSF-project te duur zou zijn, vindt Büthker betrekkelijk. "We hebben als land een miljard geïnvesteerd in dit programma. De risico’s voor dit programma liggen op dit moment in Amerika. Dus wij zijn als Nederland niet meer geld kwijt. We moeten nog met Amerika gaan onderhandelen over de serieprijs van de JSF dus ik begrijp niet waar dat vandaan komt."

Nederland zit dus voor één miljard in JSF. Een investering die volgens Büthker uiteindelijk kan oplopen tot ruim 4,5 millard euro. Maar die investering levert gegarandeerd iets op. "De Amerikanen hebben zich verplicht om een factor twee aan werk in Nederland neer te leggen. Dan praten we over 9 miljard euro aan werk voor de komende 20 tot 30 jaar in Nederland."

Geen reden om nu te beslissen
Volgens Büthker moet er vooral naar de feiten gekeken worden. “Er is op dit moment geen enkele reden om nu een beslissing te nemen. Kijk ook vooral naar de kosten die uiteindelijk gemoeid zijn met de aanschaf van dit toestel in de serieproductie. Op dit moment horen we feiten die absoluut niet feitelijk onderbouwd zijn."

Sinds 2002 investeerde Nederland al ruim 800 miljoen euro in het JSF-project. In ruil daarvoor kreeg ons land opdrachten voor het bedrijfsleven. Defensie heeft graag de JSF, ook wel de F-35, als opvolger van de verouderde F-16-gevechtsvliegtuigen.