In 2009 kwam onder druk van de G20 een einde aan het tijdperk dat belastingontduiking geen misdrijf was, maar een overtreding. Landen die geen fiscale informatie uitwisselen komen sindsdien op een zwarte lijst, en om op de grijze lijst te komen moeten landen toezeggen met minimaal twaalf andere landen een verdrag te sluiten voor de uitwisseling van fiscale informatie. Pas als dat ook daadwerkelijk is gebeurd, komen ze op de witte lijst.

Daarmee is het wereldwijd gedaan met het volledige bankgeheim. "Dat wil niet zeggen dat er geen verschillen meer zijn in het niveau van financiële privacy. Die zijn er nog steeds, en die zijn ook heel erg groot", zegt Toine Manders van het Haags Juristen College.

Bankgeheim
Financiële privacy is in zekere zin het nieuwe bankgeheim. Landen als Panama, Dubai, Hongkong en Singapore doen niet mee aan de automatische uitwisseling van informatie. Tegelijkertijd weten Russische bedrijven Nederland steeds makkelijker te vinden als belastingparadijs. En die trend zal alleen maar doorzetten, verwacht Henk Willem Smits, mede-auteur van Het Belastingparadijs.

"Vaak loopt er een lijntje met Cyprus, zoals enkele oliemaatschappijen die een hoofdkantoor hebben in Nederland en een moedermaatschappij in Cyprus. Maar de belastingoptarieven zijn zo laag, dat het weinig oplevert. Het zijn een paar advocaten en accountants, die een flinke rekening sturen, maar heel veel levert het hele belastingparadijsschap niet op."