In de naoorlogse geschiedenis was er geen enkele periode van zeven jaar met zo’n lage groei, blijkt uit de laatste DNB-ramingen voor de Nederlandse Economie.

"De vooruitzichten voor de Nederlandse economie stemmen niet vrolijk", schrijft DNB in de 'Economische Ontwikkelingen en Vooruitzichten'. In 2012 krimpt het bruto binnenlands product (bbp) naar verwachting met 0,6 procent, terwijl voor 2013 een bescheiden groeitempo van 0,6 procent wordt voorzien.

In 2014 wint het herstel aan kracht en groeit de economie met 1,2 procent, wat in de buurt van het potentiële groeitempo ligt. Maar daarmee zou het bbp in de periode 2008-2014 in totaal met slechts 2,2 procent zijn toegenomen. In de naoorlogse geschiedenis was er geen enkele periode van zeven jaar met zo’n lage groei.

Hand op de knip
De Nederlandse economie kwakkelt vooral doordat de uitgaven van consumenten blijven dalen. Huishoudens zien hun inkomens, gecorrigeerd voor inflatie, volgens DNB tot en met eind volgend jaar nog eens met 4 procent dalen. Dat betekent dat het inkomen tussen 2000 en 2013 niet vooruit is gegaan. "Dat is verbazingwekkend lang'', zei DNB-directeur Job Swank in een toelichting. "Het is heel opvallend dat we er in 13 jaar niets bij hebben gekregen.''

Fred van Raaij, hoogleraar Economische Psychologie aan de Universiteit van Tilburg, zei tegen BNR dat de politiek heel duidelijk moet zijn over de huidige economische situatie om het consumentenvertrouwen te laten groeien. Maar Van Raaij erkent dat dit in het huidige politieke landschap lastig is: “We zitten in een vreemde tijd, de verkiezingstijd waar politici graag positieve boodschappen en beloftes afgeven, maar tegelijkertijd weten dat dit niet haalbaar is. Zo ontstaat er een dubieuze situatie."

Overheid moet ingrijpen
DNB ziet ook een belangrijke taak weggelegd voor de overheid, die snel duidelijke beslissingen moet nemen over de arbeidsmarkt, de woningmarkt en het pensioenstelsel. "Hierdoor kan de economische groei al op korte termijn hoger komen te liggen'', zegt de centrale bank.

Bij Petra Grijzen onderstreepte Arnoud Boot, hoogleraar Economie aan de UvA, die stelling: "We moeten de politiek op de kop geven vanwege het volstrekte falen, waardoor die de huizenmarkt  helemaal in de soep liet lopen.” Boot noemde het eigen huis het belangrijkste bezit van de Nederlander, “en weten niet wat dat huis waard is.” De hoogleraar vindt ook de situatie met de pensioenfondsen een grote onzekerheid: “We weten ook al niet wat ons pensioen waard is, vind je het gek dat we geen geld uitgeven?”

Overigens ziet Van Raaij nog wel een klein lichtpuntje: “Het CBS meet twee factoren: het vertrouwen in de Nederlandse economie en in de eigen financiële situatie. De eigen financiële situatie wordt als veel gunstiger ervaren en dat bepaalt ook meer het uitgavenpatroon dan de eerste factor.

Kunduz-akkoord
De bezuinigingsplannen van het Kunduz-akkoord zorgen er volgens DNB alleen volgend jaar voor dat de Nederlandse begroting aan de Europese regels voldoet, zo blijkt uit de ramingen. DNB verwacht dat het overheidstekort met de huidige plannen volgend jaar daalt tot 2,9 procent van het bruto binnenlands product . In 2014 loopt het tekort volgens DNB, ondanks een hogere economische groei, weer op tot 3,1 procent en dat is boven de Europese 3-procents-grens.