Volgens toenmalig Oranje-doelman Hans van Breukelen zag Van Basten geen perspectieven meer voor zichzelf nadat hij tijdens de met 0-1 verloren poulewedstrijd tegen de Sovjet-Unie buiten het elftal werd gehouden. 

Naar huis
Van Breukelen zei dat tegen de website fcupdate.nl. "Na de eerste wedstrijd dacht 'ie: 'ik ga lekker naar huis, want de bondscoach gaat me toch niet gebruiken'." Een gesprek tussen bondscoach Rinus Michels en Van Basten deed echter wonderen.

"Toen heeft Michels gezegd: 'Ik kan niks beloven, maar ik zal je nodig hebben'. Daarop heeft Marco besloten om te blijven. Hij maakte zijn persoonlijke belang ondergeschikt aan het teambelang. En we weten wat er daarna gebeurd is."

Basisplaats
Van Basten kreeg in de tweede wedstrijd, tegen Engeland, een basisplaats en beloonde dat vertrouwen meteen met drie doelpunten. In de finale, wederom tegen de Sovjet-Unie, besliste hij de wedstrijd met een prachtige volley. Tussen de bedrijven door scoorde hij ook nog in de eindfase de beslissende treffer in de halve finale tegen Duitsland, wat hem met vijf doelpunten tot topscorer van het toernooi maakte.