In de kleedkamer kwam de soigneur naar me toe. "Heb je wel eens kramp onderweg", vroeg hij. "Nee, eigenlijk nooit", antwoordde ik. ‘Toch moet je dit pilletje maar nemen, dan krijg je zeker geen kramp.’

Ik nam het pilletje niet. Achteraf jammer, ik had graag willen weten of het had geholpen. Wellicht zou ik gewonnen hebben. De smaak van overwinningen geproefd hebben. Nog meer pilletjes tot me genomen hebben en 7 keer als winnaar op de Champs-Élysées aangekomen zijn. Wat een weigering van een pilletje kan voorkomen.

Gitzwarte wolken boven het wielrennen
Het Usada-rapport over het dopinggebruik van Lance Armstrong toonde aan wat we eigenlijk al lang wisten: de wielerwereld kent gitzwarte kanten. Kanten die door ouders, ploegleiders, renners, artsen, sponsors, UCI, journalisten en publiek in stand worden gehouden. De rol van de laatste drie betrokkenen verdient uitleg.

De UCI schuift zijn verantwoordelijkheid af
We beginnen met de rol van de UCI. Deze mannen schermen ermee dat wielrenners het meest gecontroleerd worden van de sportwereld. Zo heeft het invoeren van het medisch paspoort het doping gebruik teruggedrongen, denkt men. Toch weten deze mannen dat omertà niet alleen in kringen rond de maffia voorkomt, maar ook in het wielerpeloton.

Ze bestrijden met onmenselijke regelgeving de uitwassen van een verziekte wielercultuur. Ze doen echter veel te weinig aan het opschonen van die cultuur. Erger nog, ze versterken door hun regelgeving de verziekte wielercultuur. Een cultuur die je kunt omschrijven als: conservatief, achterdochtig, gesloten, vertrouwensloos en verantwoordelijkheden afschuivend. Zo hoor ik nu uit die kringen: de Wada had beter moeten controleren en we bestuderen het rapport. Ik noem dat ontkennend gedrag.

Mart Smeets is een goede journalist
De wielerjournalisten spelen ook hun rol. Mart Smeets vindt dat Armstrong moet hangen ‘als het waar is wat er in het rapport staat’. In zo’n zinnetje zit de kern waar het mis gaat. Zoals een goed journalist betaamd, blijft Smeets doorvragen. Er staat alleen zelden een journalist op, die de verziekte doping cultuur blootlegt. Terwijl ze weten dat ze een dode hoek hebben. De Belgische wielerjournalist Walter Pauli beschrijft dit prachtig in zijn persoonlijke relaas.

Wielerjournalisten vinden de sport te mooi, zitten in het cultuurtje en pakken nooit de kern aan. Als een enkeling dat wel doet, denk aan het boek L.A. Confidentiel, dan worden ze weggezet als gek. Niemand in de media had een belang om te investeren in een onderzoeksjournalist, dus we konden het bij een vermoeden laten.

Tot slot wij, het publiek. Wij sluiten ook onze ogen. We bleven juichen voor Lance Armstrong terwijl we voelden dat het niet klopte. Het maakte ons niet uit, want we wilden mooie sport zien.

Wat nu?
Ik merk dat het gevaar bestaat dat we Lance Armstrong wegzetten als zwart schaap, zoals we hebben gedaan met Pantani, Bugno, Virenque, Ullrich, Riis en nog vele vele anderen. Tegen elkaar zeggen: ‘de wielerwereld is nu een stuk schoner,’ en weer doorgaan tot de orde van de dag, dat lijkt me niet handig.

Ik sluit me aan bij het voorstel van Harald Knebel, de directeur van de Rabobank-wielerploeg. Hij pleit voor een waarheidscommissie.  Een goed plan om mee te beginnen, maar daarna komt het erop aan. Als dat rapport geschreven is, dienen alle ouders, ploegleiders, renners, artsen, sponsors, de UCI, journalisten en publiek voor een wielercultuur te gaan die transparant, eerlijk, oprecht en puur is, dat wordt nog een hele Tour.

--------------

Ben van der Burg is ondernemer in optima forma en schuift regelmatig aan bij uitzendingen van BNR (onder meer Zakendoen Met). Voor BNR.nl schrijft hij sinds februari wekelijks een column. Volg hem op Twitter: @ikbenechtben. Meer columns op BNR.nl lees en luister je hier.