Maar of deze daadkracht mij nu zo vrolijk stemt, nee, niet echt. Ik kan moeilijk tot een andere conclusie komen dan dat ik in het ootje ben genomen. Al die grote principiële campagneverhalen, waar ‘eerlijkheid’ de boventoon voerde; zij zijn ineengeschrompeld tot een staaltje cijfermatig vergaderen.

Er is iets fundamenteels mis met de Nederlandse democratie als we haar kern serieus nemen: het rechtstreeks kiezen van politici met een ideologische boodschap. Hebben we gedroomd of zagen we werkelijk een strijd tussen links en rechts? Het uur van de waarheid had toch geslagen en de dag des oordeels was toch op komst?

De campagnestrijd is een smadelijk toneelstuk gebleken. Als je nagaat hoeveel moeite kiezers hebben genomen om een weloverwogen beslissing te maken en dan ziet hoe eenvoudig en snel Rutte en Samsom elkaar gevonden hebben, dan is het logisch dat veel kiezers zich bedonderd voelen.

Samsom die benadrukte hoe de liberalen Nederland zouden afbreken met onverantwoord bezuinigen en een asociale moraal; en Rutte die onverbloemd sprak van de PvdA als een gevaar voor Nederland. Beide heren hadden weinig moeite de oppositie tussen hun partijen maximaal uit te vergroten.

De kloof tussen het ideologische bekvechten tijdens een campagne en de business as usual op het Binnenhof direct daarna is gewoon te groot geworden als je de democratie serieus wil nemen.

Samenwerking in het bestuur is een groot goed en heeft op vele plekken een heilzame werking, maar daar gaat het nu niet om. In de verkiezingscampagne is de kiezers voorgeschoteld, dat zij iets te kiezen hadden. En dáárop werden zij aangesproken – op hun verantwoordelijkheid goed na te denken en een weloverwogen keuze te maken.

We moeten stoppen met de huidige verkiezingsschizofrenie en als de sodemieter nieuwe nationale democratische kiesmomenten gaan invoeren, zodat burgers echt wat kunnen zeggen. En dan mogen de aangesproken politici zonder campagnetaal en persmomenten uitleggen wat zij van die stemmingsresultaten vinden en wat zij ermee gaan doen. Want nu wordt het hen door het coalitiessysteem veel te gemakkelijk gemaakt.

Gerard Drosterij

---

De stofwolk als gevolg van het verkiezingsgewoel is nog maar nauwelijks opgetrokken. BNR volgt de consequenties van de uitslag op de voet. Met al het nieuws over de partijen en hun leiders, maar ook analyses en columns.

Gerard Drosterij is politicoloog en publicist.