Deze week was het weer eens zover: de VN-Veiligheidsraad zette een aantal bedrijven en personen op een zwarte lijst wegens hun banden met Noord-Korea. Elke keer als zoiets gebeurt, zeggen de tegenstanders: wat hebben sancties of een boycot voor zin?

Enig cynisme is misschien op zijn plaats. Zomaar wat voorbeelden van rare sancties: Amerika voert al sinds 1953 een boycot tegen Cuba, maar Fidel Castro zit er nog steeds, al bijna zestig jaar. Het olie-voor-voedselprogramma tegen Irak leverde Saddam Hoessein miljoenen dollars op en bracht driekwart miljoen kleine kinderen de hongerdood. In Soedan trekt dictator en massamoordenaar Al-Bashir nog steeds een lange neus tegen de VN.

Paul Vallely van het Britse dagblad The Independent schreef zondag een schitterende analyse over de zin en onzin van sancties. Sinds de Tweede Wereldoorlog is het middel 185 keer toegepast. In tweederde van de gevallen haalde het niets uit, maar een derde succes is nog altijd niet slecht. Voorbeelden: de apartheid in Zuid-Afrika en Zimbabwe (toen nog Rhodesië) die mede door sancties werd verslagen, de sancties tegen het Bosnië van Slobodan Milosevic, die tegen Lybië, tegen Myanmar en – wie weet – die tegen Syrië. Sterker nog: volgens Vallely hebben sancties weldegelijk zin als je ze slim toepast, precies zoals nu tegen Noord-Korea, door specifieke mensen en bedrijven op zwarte lijsten te zetten.

De boycot bestaat pas 132 jaar. De eerste gecoördineerde actie was in 1880, toen slecht weer de oogst in Ierland had verwoest, maar een herenboer desondanks van zijn pachters geld eiste. De pachters weigerden, maar ook alle leveranciers en relaties keerden die herenboer de rug toe. Het leger moest eraan te pas komen om een burgeroorlog te voorkomen. Die herenboer heette Charles Boycott. Niet iedere burger in Noord-Korea of Myanmar zal meteen aan Ierland denken – maar die naam, die kennen ze.

Bernard Hammelburg

===

Bernard Hammelburg (hammelburg@bnr.nl) is buitenlandcommentator van BNR Nieuwsradio. Luister ook elke donderdag om 14.30 naar zijn vaste programma, BNR Bernard Hammelburg, met scherpe analyses over de internationale politiek en met prominente gasten.