De werkelijkheid van dit moment is dat Jobs al sinds januari niet meer actief is als directeur. Hij is al vaker langdurig weggeweest. Het enige wat nu is gebeurd, is dat de huidige situatie officieel permanent is gemaakt.
Er verandert dus helemaal niets. En aangezien Jobs niet dood is, is hij nog altijd aanwezig als icoon, als inspirator, als bron van ideeën en als godheid. Hij wordt nu voorzitter van de Raad van Bestuur van Apple, meer een erebaan maar geen lege functie.
Jobs is een held en een genie, een man die het succes verschillende keren heeft weten af te dwingen.
Bijvoorbeeld toen grote bedrijven als HP in de jaren '70 zijn computer niet in productie wilden nemen. Dat leidde tot de oprichting van Apple en the rest is history. Of toen hij bij Apple werd weggestuurd door John Sculley, die hij zelf bij Pepsi had weggelokt. Na tien jaar kwam hij terug om een zieltogend Apple weer tot leven te wekken met schitterende producten. De beurswaarde verzeventigvoudigde sindsdien.
Weinig ondernemers in de wereldgeschiedenis hebben zo consequent succes gehad. Jobs staat als ondernemer en bedenker van producten op gelijke voet met Thomas Alva Edison.
Het is jammer als een grote leider vertrekt, maar je moet er niet dramatisch over doen.
Jobs is behalve een held en een genie, ook een control freak en een onberekenbare despoot. Een leider kan beter vertrekken op een moment dat zijn vertrek wordt betreurd dan wanneer hij te lang is gebleven. Verandering van leiderschap kan heilzaam zijn. "Er is geen nieuwe Steve Jobs," nee, en zolang Steve Jobs de baas is zal die er niet komen ook.
Aangezien alle essentiële kenmerken van Apple aan Jobs zijn toe te schrijven geldt dat ook voor de ziekelijke geheimhouding van nieuws over komende producten, voor het hardnekkige zwijgen bij ongemakkelijke affaires - van 'Antennagate' tot en met de gezondheidsproblemen van Jobs zelf - en voor dubieuze beslissingen over Apple-producten zoals de samenwerking met AT&T (met zijn wrakke netwerk), het weglaten van Flash-technologie uit de iPhone en iPad, en de irritante koppeling van deze gadgets aan iTunes-software op de computer.
Als Jobs de eerst verantwoordelijke is voor Apple's successen, dan is hij dat ook voor de flops - van het falen van de computer Lisa rond 1980 tot het mislukken van het sociale muzieknetwerk Ping kort geleden.
Steve Jobs is per saldo een zegen geweest voor Apple, maar dat wil niet zeggen dat alles wat hij deed goed was.
Het wegvallen van Jobs is wat dat betreft geen probleem maar een kans. Het geeft Apple de vrijheid om ook eens wat dingen anders, misschien wel beter te doen. Zoals het scheppen van een cultuur waarin ook ideeën van anderen tot mooie producten kunnen leiden.

Herbert Blankesteijn

---

Herbert Blankesteijn schrijft wekelijks voor BNR.nl een column over een actueel thema op het digitale vlak. Daarnaast is Herbert dagelijks van maandag tot en met donderdag te horen en te lezen met Internet Vandaag, en presenteert hij iedere donderdagavond BNR Digitaal.