De boekenwereld maakt zich zorgen om het illegale aanbod van digitale boeken. (Voor de zoveelste keer, downloaden is niet illegaal, aanbieden wel.) Dat stond zaterdag in NRC. In het stuk werd de angst uitgesproken dat de boekenbranche dezelfde kant opgaat als de muziekindustrie. Naar de bliksem.

Mijn advies zou zijn: maak dan niet dezelfde fouten. En die zijn: je product verkopen voor een te hoge prijs en met kopieersloten.

Gratis illegaal aanbod is een fact of life. De boekenbranche heeft daarbij de pech dat een digitaal boek een vrij klein bestand is. Een foto uit je digitale camera is groter. Daarom worden digitale boeken illegaal aangeboden in pakketten van honderden of duizenden stuks. Anders is het niet eens de moeite.

Legale digitale boeken zijn iets goedkoper dan papieren exemplaren. Dat is te duur, omdat het véél goedkoper kan.

Digitale antikopieermaatregelen zorgen voor obstakels bij het kopen, bij het lezen, bij het uitlenen, weggeven en tweedehands verkopen van je eigendom. Aangezien het illegale aanbod wél goedkoop en makkelijk in het gebruik is, moet je die voordelen benaderen en daar extra voordelen bijleveren.

Tijdens het vorige decennium had je enige tijd de Russische site Allofmp3.com. Deze bood mp3-bestanden aan voor een duppie per stuk. Dat was tien keer zo goedkoop als de officiële muziekwinkels op internet.

Allofmp3 was illegaal maar liet wel zien hoe het moest. Iedereen die ik kende kocht daar. De prijs was onder je psychologische grens. Een cd kostte ongeveer een euro. Dat was niet te onderscheiden van gratis, dus je kocht er met plezier tien. Je kreeg geen troep: standaardkwaliteit, standaard bestandsnamen, geen virussen. Allemaal beter dan 'illegaal.'

Zo moet het met boeken dus ook.

Maak ze zo goedkoop dat ik maar raak koop. Eén euro, niet veel meer. Zo goedkoop dat ik geen zin meer heb in gedoe met illegaal aanbod. Dat het niet uitmaakt of een boek tegenvalt. Dat het niet uitmaakt als ik aan lezen niet toekom. Verkoop in fatsoenlijke kwaliteit, en verkoop er véél, zodat je toch een goede omzet maakt.

De angst is natuurlijk dat dit model leidt tot derving van winst. Waarschijnlijk is dat niet zo. Je ontwikkelt hiermee de digitale markt, die vooralsnog losstaat van de papieren markt. Sterker, het is goed mogelijk dat de beschikbaarheid van goedkoop, makkelijk uitwisselbaar digitaal werk de verkoop bevordert van gedrukte boeken. Verschillende schrijvers zoals Neil Gaiman en Cory Doctorow hebben ontdekt dat hun papieren boeken beter verkopen als ze de digitale versies gratis aanbieden.

Maar zelfs als je op die manier wél aan je eigen businessmodel zou knagen: die kant gaat het toch op. Het feestje van moeilijk reproduceerbare, moeilijk transporteerbare boeken is voorbij. Tegen de tijd dat niemand meer papier hoeft, kun je maar beter een sterk digitaal boekenbedrijf hebben. En dat betekent dat je de consument waar voor zijn geld moet bieden. Véél waar.

Herbert Blankesteijn

---

Herbert Blankesteijn schrijft wekelijks voor BNR.nl een column over een actueel thema op het digitale vlak. Daarnaast is Herbert dagelijks van maandag tot en met donderdag te horen en te lezen met Internet Vandaag, en presenteert hij iedere donderdagavond BNR Digitaal.