De situatie: mijn echtgenote heeft een jaar of vijf terug een hersenoperatie ondergaan.

Die is vrij goed afgelopen maar er zijn wat onbedoelde gevolgen geweest. Ze kampt nu blijvend met een minder goed geheugen, verminderd leervermogen, lagere stressbestendigheid en vrijwel chronische vermoeidheid en hoofdpijn. Het meeste daarvan merk je - soms gelukkig, soms helaas - niet zo erg aan de buitenkant. Ze zit niet kwijlend in een rolstoel en ze is niet verstandelijk gehandicapt. Ze werkt zelfs nog bij haar oude werkgever.

Voorheen werkte ze 32 uur. Nu is dat 20 uur, hoewel een revalidatie-instituut heeft vastgesteld dat "16 tot 18" het maximum was. Ze heeft genoegen moeten nemen met lagere, minder leuke functies en nul perspectief op doorgroeien. Voor het ontbrekende aantal uren ontvangt ze een WIA-uitkering. Dat noodzaakt tot die verfoeide periodieke contacten met het UWV, met afstand de meest harteloze instantie van dit land - misschien ex aequo met de Immigratie- en Naturalisatiedienst. Vergeleken hiermee doet de Belastingdienst denken aan het Leger des Heils.

Doordat mijn vrouw meer werkt dan goed voor haar is, stort ze wel eens in. Kort geleden was ze weer opgelapt - voor zolang als het duurt - en werd ze 'beter' gemeld.

Is dit erg moeilijk? Om uw begrip van de zaak te testen leg ik u de volgende mogelijkheden voor, waarvan u er één geacht wordt te kiezen.

O Dit is volkomen duidelijk.
O Ik heb hier geen vragen over.

Fijn dat u zo meewerkt. Gaan we verder.
Naar aanleiding van haar betermelding moest ze op het web een formulier invullen, waarbij ze onder andere de volgende keus kreeg voorgelegd:

O Mijn gezondheid is verslechterd
O Mijn gezondheid is verbeterd. Ik kan misschien meer werken.

Andere opties waren er niet. Is het ook toegestaan, geacht UWV, dat haar gezondheid net zo slecht is als hij placht te zijn en dat ze nu evenveel (zij het teveel) werkt als voorheen?

En je moet een van de twee aankruisen, anders kom je niet verder en krijg je moeilijkheden doordat je niet meewerkt. Onkundig van de risico's koos mijn vrouw de tweede mogelijkheid. Daarop viel een papieren formulier in de brievenbus: "Aaargh! Post van het UWV!"

Dit formulier gaat volledig over het zoeken van een baan. Tja, u had aangegeven dat u misschien meer kon werken. "Bent u op zoek naar werk?" "Wat heeft u gedaan om werk te vinden?" "Welke problemen ondervindt u bij het zoeken naar werk?" Ze doet gewoon hetzelfde werk als vóór ze instortte, ze zoekt niks, maar dat kun je nergens invullen. Het bedreigende is, dat aangeven dat je géén werk zoekt heel goed de uitkering in gevaar kan brengen. Leer ons het UWV kennen.

En opnieuw worden haar antwoorden in de mond gelegd. Wat dacht u van deze drie opties voor de vraag "Doet u uw eigen huishouden?":

O Nee, maar dat deed ik ook niet voordat ik ziek werd.
O Ja, zonder problemen.
O Nee, dat kan ik niet meer door mijn klachten.

Een keuzemogelijkheid als "Ja, met problemen." of "Ik maak er het beste van." is er niet bij. Daarom bevreemdt het ons dat de cruciale laatste vraag ontbreekt:

Heeft u nog een uitkering nodig?
O Nee, mijn dwarslaesie is over.
O Nee, ik ben in Lourdes wonderbaarlijk genezen en ambieer nu een functie in de bouwvak.