"Fatsoen moet je doen", zei premier Balkenende, om daarnaast te hameren op "eigen verantwoordelijkheid". Da's een lastige combi, die Balkenende ontleende aan zijn held Amitai Etzioni, expert in onverenigbaarheden.

Premier Rutte is eerder een existentialist; eigen verantwoordelijkheid eerst, fatsoen is maar conventie: zoiets als rechts rijden. Ook Rutte zoekt een "bezielend verband", zei hij op de avond van zijn installatie als minister-president tegen BNR. Maar bij Rutte is moraal als ik het goed begrijp een bijproduct van individuele vrijheid.

'Eigen verantwoordelijkheid' is nog steeds de populairste verantwoording voor pijnlijke bezuinigingen, en dat zal niet anders zijn bij wat nu in het Catshuis wordt bekokstoofd. Dat worden belangrijke plannen, vraag is wat er ermee te doen.

Wat dat meisje doet, noemt Sartre "mauvaise foi", ofwel kwade trouw. We koesteren onze vrijheid, maar ontlopen de keuzes die daarbij horen. Zoals 'links' alle hoop vestigt op de overheid, en 'rechts' in diezelfde overheid het excuus zoekt voor eigen falen. Beide is lafheid, zegt Sartre.

Zolang hij regeert, geldt: wees niet dat meisje, wees die gozer.