^{Tekst en foto’s Reinout van Wagtendonk}

High school football is als een religie in Texas.  Presteren in American football is cruciaal voor de identiteit van een school. De spelers van het varsity team van Vandegrift High School raken altijd even het marinierszwaard aan van luitenant Matthew Vandegrift voor ze opgezweept door hun coaches het veld oprennen voor een wedstrijd.

"Het zwaard heeft de grootst mogelijke betekenis voor ons," zegt Austin Evans. Hij is bezig aan zijn laatste jaar op deze middelbare school. "Het zwaard staat symbool voor wat wij willen zijn."

Vandegrift
De school draagt de naam van de oudste zoon van Dutch en Mary Jane Vandegrift. De Vandegrifts zijn Amerikaans in hart en nieren, maar hebben Nederlandse voorouders.  Matthew was een leerling in de snel groeiende buitenwijk van Austin die sinds enkele jaren Vandegrift als nieuwste openbare school heeft. Hij was 28 toen hij sneuvelde in Irak.

Weerstand
"Er was in eerst instantie wel wat oppositie tegen het idee om een gewone, openbare school naar een omgekomen soldaat te noemen," zegt rector Charlie Little. "Sommige mensen waren bang dat het als de ondersteuning van een oorlogsbeleid gezien zou worden. Andere mensen vonden het juist vanzelfsprekend dat een gevallen marinier zo geëerd zou worden. Toen eenmaal duidelijk werd om wat voor buitengewone jongeman het ging heb ik nooit meer een bezwaar gehoord."

Voorbeeld
Karakter, dienstbaarheid, opofferingsgezind, leiderschap. Dat zijn kwaliteiten die Matthew Vandegrift van jongsafaan had, zeggen mensen die hem kenden. En dát is zijn voorbeeld voor de leerlingen. Schoolhoofd Little:  "Hij had een fijne glimlach, hij had humor, hij was niet wars van kattekwaad, hij was lid van allerlei clubs, gek op videospelletjes. Hij zat veel gecompliceerder in elkaar dan alleen het militaire."

Dozen
Binnen bij de schoolingang staan grote glazen vitrines met Matthew’s uniformen, soldatenlaarzen, footballshirts, trofeeen en allerlei krantenknipsels. "Wij hadden dat in dozen in de kelder," vertelde Dutch Vandegrift. "Toen we hoorden dat ze de school naar Matthew wilden vernoemen hebben we die dozen nog één keer geopend, flink gehuild en toen alles aan hun gegeven. Het is ons een troost dat scholieren op deze manier nog iets meekrijgen van Matthew."

Groter
Austin Evans zegt dat de nadrukkelijk aanwezige nalatenschap van de gesneuvelde marinier op zijn school niet betekent dat hij en z’n medeleerlingen niet de normale ervaringen van iedere andere Amerikaanse scholier hebben. "Maar het is wel iets speciaals," zegt hij. "Wat we leren over zijn leven en over zijn dood geeft in ieder geval mij het gevoel dat er iets groters bestaat dan alleen mijn belangetjes."

Verwachtingen
Zijn klasgenote Danielle Docherty, redactrice van de Vandegrift Voice schoolkrant, zegt dat zij voelt dat haar school aan hogere verwachtingen moet voldoen: "Wij vertegenwoordigen Matthew Vandegrift. Als wij niet respectvol zijn of oneerlijk dan straalt dat niet alleen af op onszelf, maar ook op zijn nagedachtenis. Dat moeten we proberen te voorkomen."

Coach
Footballcoach Drew Sanders wordt nog altijd emotioneel wanneer hij spreekt over het marinierszwaard dat de Vandegrifts hem gaven voor zijn ploeg. Dat zwaard hoorde niet bij de dozen met Matthew’s oude spullen. Dat zwaard was vooral ook voor Matthew’s vader Dutch, zelf oud-marinier, van grote symbolische waarde.

"Coachen is mijn leven,” zegt Sanders. "Ik heb overal in Texas gecoached, ben hier geboren en getogen. Maar wat ik de spelers hier op deze school aan extra’s zie leren en doen dankzij het voorbeeld van Matthew Vandegrift, dat treft mij iedere dag opnieuw."