Hij had het trouwens in zijn verkiezingscampagne beloofd, en het is mooi dat hij zich aan die belofte houdt. De balans van negen jaar oorlog is deprimerend. Totale kosten voor de Amerikaanse schatkist: 575 miljard euro. Kosten alleen al dit jaar: 36 miljard euro, dat is 105 miljoen euro per dag. Slachtoffers: ruim 100.000 Irakezen en 4.400 Amerikanen.

Deze oorlog gaat de geschiedenis in als de oorlog die niemand uit kon leggen. Het opgeklopte, en bij nader inzien bij elkaar gelogen, verhaal over massavernietigingswapens, werd al spoedig na de inval in 2003 weerlegd. Natuurlijk, Saddam Hoessein was een monster, en het was goed nieuws dat hij werd gepakt. Maar het krioelt in de wereld van de monsters, en je kunt moeilijk tegen elke dictator een oorlog beginnen. Je zou kunnen zeggen: Irak heeft olie, dus het gaat om onze eigen welvaart. Maar Sudan en Iran hebben ook olie, en toch begint Amerika geen oorlog om de monsters Bashir of Achmadinedjad uit te schakelen.

Waarom de Amerikanen, ook na de blamage van de leugen over massavernietigingswapens, én na de vangst van Saddam Hoessein, niet meteen hun biezen pakten, blijft schimmig. Mijn vermoeden was altijd dat ze hoopten te kunnen blijven om in Irak permanente militaire bases in te richten. Als middel van afschrikking tegen het buurland Iran was dat nog wel te begrijpen. Maar waarom zeiden de Amerikanen dat dan niet gewoon, in plaats van het zeveren over het vestigen van een democratische rechtsstaat?

Nu, helemaal op het eind, komt de aap toch uit de mouw. In de onderhandelingen over de afwikkeling van de Amerikaanse betrokkenheid eiste premier al-Maliki dat achterblijvende Amerikaanse soldaten onder het Iraakse strafrecht zouden vallen en dus niet onschendbaar zouden zijn. Dat was voor de Amerikanen onaanvaardbaar. De werkelijke boodschap aan Amerika is: weg met jullie.
De Amerikanen dachten dat ze als bevrijders zouden worden toegejuicht. Na negen jaar worden ze als bezetters weggestuurd – met de staart tussen de benen.

Bernard Hammelburg

---

Bernard Hammelburg (hammelburg@bnr.nl) is buitenlandcommentator van BNR Nieuwsradio. Luister ook elke donderdag om 14.30 naar zijn vaste programma, BNR Bernard Hammelburg, met scherpe analyses over de internationale politiek en met prominente gasten.