Door Bernard Hammelburg & Freek Ewals

Voor Bot biedt de terugkeer van een kabinet van middenpartijen uitstekende mogelijkheden om het Nederlandse aanzien in het buitenland te verbeteren. “Ik vind dat we moeten profiteren van het feit dat we niet meer Wilders hijgend in ons buitenlands beleid hebben. En dat we dus nu heel makkelijk een signaal kunnen geven van ‘Nederland is weer terug in het spel’. Positief, want we willen meewerken in Europa, maar ook in andere organisaties. Ja, er moet gekort worden, maar dat doen we constructief en we willen er graag met iedereen over spreken.”

Braaf

Vooral op het Europese podium heeft Nederland in de vorige kabinetsperiode meer gemopperd dan dat het ontwikkelingen echt heeft tegengehouden. Bot: “Als je naar de inhoud kijkt, hebben we helemaal niet zo gek gemanoeuvreerd, want we hebben uiteindelijk iedere keer braaf meegedaan. Wat mij heeft geïrriteerd is dat we de naam van een Eurosceptisch land hebben opgelopen.”

Met een VVD-PvdA-kabinet keert de rust terug, hoewel de oud-bewindsman kanttekeningen zet bij het beleid van beide partijen. ‘In werkelijkheid is in de afgelopen periode meer soevereiniteit overgedragen dat we vijf jaar geleden voor mogelijk hadden gehouden,” zegt Bot. Maar hij vindt dat VVD-leider Rutte over dat onderwerp onduidelijks is, terwijl de PvdA, die zegt pro-Europees te zijn, een motie heeft ingediend die de verdere federalisering van de Europese Unie wil blokkeren.

Ontwikkelingshulp

De VVD wil de post Ontwikkelingssamenwerking halveren; de PvdA wil die graag handhaven. Bot verwacht een daling: “Het compromis zit duidelijk in een verdere korting.” Hij betreurt dat, want “in Nederland beseft men niet altijd hoe belangrijk OS is voor de reputatie van Nederland. Als zelf maar kleine bedragen geeft, dan sta je op de kaart. Als het bedrijfsleven dan langskomt, dan zijn wij bekend; dan hebben we die bonus. Er zit gewoon een groot belang voor Nederland bij, dus wees voorzichtig met het kappen.”

Israël-Palestina

In een VVD-PvdA-kabinet is de kans groot dat de PvdA het ministerie van Buitenlandse Zaken krijgt. Frans Timmermans wordt al veel genoemd als opvolger van Uri Rosenthal. Wat volgens Bot zeker zal veranderen is het Midden-Oostenbeleid. Hij verwacht een terugkeer naar de periode vóór Rutte-1. “Wij hebben altijd een ‘even handed’ politiek gevolgd. Wij waren voor Israël, maar we steunden ook de Palestijnen. Ik vind het onjuist om alleen de nadruk te leggen op Israël. Wij zullen ook de aandacht vestigen op de Palestijnen, niet om anti-Israëlische bewegingen te maken, en desnoods in samenspraak met Israël.”

Bot heeft zich de afgelopen jaren verbaasd over de dam die minister Rosenthal, ook binnen de Europese Unie, soms heeft opgeworpen tegen resoluties die naar zijn smaak anti-Israëlisch waren. “Dat moet ophouden, en ik denk dat daar de invloed van de PvdA zich duidelijk zal doen gevoelen. En als een PvdA-minister van Buitenlandse Zaken komt, zal dat des te duidelijker naar buiten treden.”

Luister het interview terug via de gele knop bovenaan.

BNR Bernard Hammelburg, elke donderdag om 14.30 uur