Maatregelen:

• AOW-leeftijd gaat in 2020 van 65 naar 66 jaar;

• De pensioenleeftijd wordt gekoppeld aan de stijgende levensverwachting en gaat daardoor naar verwachting in 2025 naar 67 jaar;

• De AOW-uitkering gaat vanaf 2013 extra stijgen met 0,6 procent per jaar, naast de inflatie. Mensen kunnen er straks ook nog voor kiezen om eerder te stoppen met werken, maar die krijgen wel te maken met een korting van 6,5 procent op hun AOW-uitkering.

• Voor lagere inkomens komt er vanaf 2020 een extra ouderenkorting van 300 euro.

Belangrijkste reacties.

• CNV, voorzitter Jaap Smit: "Het succes van het pensioenakkoord staat of valt met de kansen voor ouderen om ook echt langer door te werken. Dat is nodig vanwege de vergrijzing, want er zijn steeds meer gepensioneerden ten opzichte van werkenden. Maar dan moeten mensen ook de kans krijgen om door te werken".

• FNV, voorzitter Agnes Jongerius: "We hebben een jaar lang hard gebikkeld voor dit akkoord, dat resulteert voor iedereen in een goede oudedagsvoorziening. Mensen zijn beter af met dit akkoord, dan wanneer het kabinet de problemen in het huidige stelsel zou oplossen. Zonder akkoord zou iedereen pas op 66-jarige leeftijd AOW krijgen. Met onze plannen is er keuzevrijheid om eerder te stoppen.''

• VNO-NCW, voorzitter Bernard Wientjes: "We hebben de grenzen van de polder opgezocht, maar er zijn fundamentele wijzigingen in het stelsel aangebracht. En ddat hebben we nooit eerder meegemaakt.'' Hij benadrukt dat werkgevers de afgelopen jaren fors meer hebben meebetaald aan de pensioenen. In totaal stegen de premielasten van 9 naar 24 miljard euro. "De laatste tijd ontstond het beeld dat wij niet meer zouden betalen, dat is onjuist.''

• Staatssecretaris Kamp: "Voor de gepensioneerden van vandaag, morgen en overmorgen zijn solide pensioenafspraken gemaakt. Het pensioenstelsel is nu beter opgewassen tegen de stijgende levensverwachting, de vergrijzing en de schokken op de financiële markten", zei Kamp. Ook ligt er een uitgewerkt plan om werknemers op hogere leeftijd aan het werk te houden. "We moeten voor elkaar krijgen dat mensen langer doorwerken'', aldus Kamp. Hij werkt nog aan maatregelen om dit extra te bevorderen, zoals een bonus voor werkgevers als zij oudere werknemers langer in dienst houden.

• Premier Rutte: "Hiermee zetten wij onze handtekeningen onder een akkoord voor de toekomst". Het is volgens de premier "een mooi pensioenakkoord, waardoor het pensioenstelsel solide en betaalbaar blijft voor de toekomst''.

• VVD-kamerlid Ineke Dezentjé Hamming: "We hebben er een jaar op moeten wachten, maar we moeten het er ook tientallen jaren mee kunnen doen. Ik verwacht dat minister Henk Kamp nu snel aan de slag gaat om de afspraken om te zetten in wetgeving. Dat is nodig om gepensioneerden snel duidelijkheid te kunnen bieden en de overheidsfinanciën op orde te brengen. ”

• D66-Tweede Kamerlid Fatma Koser Kaya: "Dit pensioenakkoord is een waterig compromis van wat de coalitiepartijen in hun verkiezingsprogramma hadden opgeschreven. Wilders en Jongerius, ‘de duvel en z’n ouwe moer’, schuiven de rekening door naar de 55-minners. De verhoging van de AOW-leeftijd komt veel te laat, daar moeten we nu al mee beginnen. De volgende generatie kan niet leven in dit financiële luchtkasteel. VVD en CDA beloofden in hun verkiezingsprogramma direct te beginnen met de verhoging van de AOW-leeftijd. Daar zijn ze wel heel ver van afgeweken. Zelfs de PvdA wilde nog verder gaan in haar verkiezingsprogramma dan het akkoord van vandaag. Jongerius en Wilders hebben hun zin gekregen. Dit is potverteren onder VVD-leiding."

• SP-fractievoorzitter Emile Roemer is resoluut tegen. "Het is onbegrijpelijk dat FNV'er Jongerius dit solidaire systeem afbreekt en er een 'pokerpensioen' van maakt. Ik heb mijn hoop gevestigd op alle leden van de bonden en roep hen op dit akkoord massaal af te wijzen. Alle risico’s komen bij de (toekomstige) gepensioneerden te liggen. Werkgevers krijgen de zekerheid dat zij altijd dezelfde pensioenpremie betalen. Als in de toekomst de optelsom van premies niet meer voldoende is, voelt de gepensioneerde dat direct in zijn portemonnee. Een internationaal geroemd systeem van gespreide verantwoordelijkheid dreigt met het pensioenakkoord overboord te gaan.''

• CDA-fractie in Tweede Kamer: "Het CDA is verheugd dat sociale partners een pensioenakkoord gesloten hebben. Het is goed dat de AOW- leeftijd naar 66 wordt verhoogd en daarna aan de levensverwachting wordt gekoppeld. Daarmee ontstaat een evenwicht tussen de generaties. Iedere generatie kan dan gemiddeld een gelijk deel van het leven met pensioen. Het Centraal Planbureau moet het akkoord doorrekenen op gevolgen voor de generaties en hoe solide het stelsel is. Daarna moeten een hoorzitting en een debat volgen.'"

• Lans Bovenberg, hoogleraar economie aan de universiteit van Tilburg: "Het akkoord wordt gepresenteerd als een eindakkoord maar in mijn ogen is het een tussenakkoord. Er zijn wel goede uitgangspunten, zoals het verhogen van de AOW, wat belangrijk is voor lagere inkomens. Ook goed, een grote winst, is dat sociale partners het erover eens zijn dat we langer moeten doorwerken en dat we de risico's van pensioenen beter moeten communiceren. We zijn er echter nog niet, er is nog veel niet uitgewerkt, zoals het invoeren van oude rechten in het nieuwe systeem en het toezicht op het stelsel. Er liggen nog wel wat beren op de weg.''

• Pensioenfederatie, de koepel van pensioenfondsen: "We zijn tevreden dat er een centraal akkoord is gesloten dat structureel houdbare pensioenen, ook voor jongeren, mogelijk maakt en daarmee toekomstbestendig is. De uitwerking biedt oplossingen voor het feit dat mensen steeds langer leven en voor schokken op de financiële markten en kan op die manier het vertrouwen in ons pensioenstelsel versterken. De Pensioenfederatie vindt het begrijpelijk dat bij de aanvullende pensioenen de suggestie van garanties en volledige zekerheid wordt verlaten en dat nu helder wordt gecommuniceerd dat ook pensioen onderhevig is aan risico's. Tegelijkertijd is de Pensioenfederatie zich ervan bewust dat dit op gespannen voer kan staan met de behoefte aan zekerheid van veel deelnemers.''