Fact Club23 aug '12 03:39

The Fact Club | Deel 1: Factcheck Fleur Agema en Mona Keijzer

Auteur: Thijs Baas

Op donderdag 23 augustus is de rubriek #feitoffabel van start gegaan. Tot de verkiezingen checkt The Fact Club iedere ochtend op BNR Nieuwsradio uitspraken van politici.

Vandaag: PVV-Kamerlid Fleur Agema en CDA-Kamerlid Mona Keijzer.

Vandaag zijn uitspraken van Fleur Agema en Mona Keijzer gecheckt, beide uitspraken bleken fabels! Beluister hier de uitzending terug.

Fleur Agema: "Schippers wil fors ingrijpen in de ouderenzorg. Oma mag onder de brug slapen en in Griekenland nemen ze er nog een ouzootje op!" (bron)

Oordeel: fabel

Uitleg:
Overheidssteun aan bijvoorbeeld banken of lidstaten in moeilijkheden wordt gefinancierd via leningen, dit zorgt voor een toename van de staatsschuld, maar heeft niet direct of nauwelijks invloed op het overheidssaldo. Het is dus niet zo dat geld dat aan Griekenland wordt besteed ten koste gaat van de begroting aan ouderenzorg.

Op langere termijn zou het eventueel wel invloed kunnen hebben.

Een grotere overheidsschuld kan wel leiden tot hogere rentelasten waardoor er minder geld is voor andere posten zoals ouderenzorg. De rentelasten zijn echter de laatste jaren gedaald, ondanks een toenemende staatsschuld. Daarnaast kan het zo zijn dat de overheid besluit dat de staatsschuld moet worden afgelost. Dan heeft het wel invloed op het overheidssaldo, aangezien er extra  geld moet worden uitgegeven aan het aflossen.

"Fleur Agema suggereert hier een verband tussen bezuinigingen op zorg en steun aan Griekenland. Je moet het vergelijken met een huis. Als je een ton aan hypotheek neemt gaat het niet ten koste van je huishoudbudget. Een begroting is wat anders dan een (overheids)schuld", zegt Pepijn van Dijk van De Publieke Zaak. "Weliswaar moet er over die schulden rente worden betaald, maar de rente heeft nog nooit zo laag gestaan."

Meer informatie
Bekijk het fact report Verkiezingen over de overheidsfinanciën voor cijfers over de overheidsschuld, rentelasten en de uitgaven aan ouderenzorg. Voor een uitleg over het financieren van steun aan Griekenland zie oa CBS- Nationale Rekeningen (260-264).

Mona Keijzer: "Zo’n 60, 70 procent van wat wij verdienen komt via Europa." (bron: De Volkskrant 28 juli 2012)

Oordeel: fabel

Uitleg:
De totale exportwaarde zit rond de 70% van het bbp (70.1 in 2000, 69,2 in 2009). Dit is echter  de totale exportwaarde. In deze exportwaarde zit ook de waarde van de invoer die na een kleine bewerking weer wordt uitgevoerd. Dat betekent dat we niet daadwerkelijk zoveel  verdienen aan de export. De daadwerkelijk toegevoegde waarde van de export bedraagt (maar) 28.8% van het bbp (2009).

Daarnaast stelt Keijzer dat we het geld dat we verdienen via Europa komt. De 69,2% in 2009 betreft echter onze totale export. Het aandeel van Europa hierin is dus lager. Op basis van beschikbare cijfers kunnen we niet precies zeggen hoeveel we verdienen aan de handel met Europa. Wel kunnen we zeggen dat in 2011 72% van onze totale export naar EU-landen ging. Deze verhouding is vergelijkbaar met die binnen de toegevoegde waarde van de export. Wanneer we dus aannemen dat Keijzer onder Europa ‘EU’ verstaat, kunnen we stellen dat 72% van de toegevoegde waarde van de export via Europa gaat, dat is (72% van 29%) 21%.

"De totale exportwaarde is inderdaad 70 procent van het bbp, maar wij verdienen aan slechts 30 procent van wat we uitvoeren. Bijvoorbeeld: aan computers die we voor 100 euro uit China halen en die we voor 1 euro bewerken en doorverkopen aan Duitsland verdienen we 1 euro en niet 101 euro", zegt Pepijn van Dijk.

"Dan zegt ze ook nog een keer dat we het allemaal binnen Europa verdienen. Maar slechts 70 procent van de export verdienen we binnen de EU. Dus slechts 70 procent van 30 procent -21 procent- van het geld dat we verdienen komt via Europa."

Meer informatie
Bekijk het fact report Verkiezingen over de overheidsfinanciën voor cijfers over de toegevoegde waarde van handel en bekijk ook het CBS bericht Export draagt 29 procent bij aan Nederlandse economie.

Bronnen
Alle factchecks zijn gebaseerd op informatie van het CBS.

Belang?
Waarom het volgens hem belangrijk is uitspraken van politici te toetsen? Van Dijk: "Omdat iedereen de feiten op een rij moet hebben, zodat de kiezer ook kan weten wat oplossingen voor echte problemen zijn. Niemand heeft iets aan luchtkastelen of aan vergezichten die nergens op gebaseerd zijn. Je ziet het ook aan verkiezingsprogramma's: die staan vol met holle retoriek. Het is juist nu zaak wat we écht gaan doen. Dus: wat zijn de feiten, wat zijn de fabels?"

Gerelateerde artikelen