Texas21 mrt '16 15:49

Arizona, leerschool voor Trump

Auteur: Bernard Hammelburg

Vanmiddag om 14.50 uur in Zakendoen Met alles over ondernemen in Arizona. Dit is alvast de column van Bernard Hammelburg.

Foto: BNR
Foto: BNR

Wie dacht dat Donald Trump de eerste politicus is die keihard wil optreden tegen illegale immigranten, vergist zich. Trump wil alle elf miljoen latino’s die zonder verblijfsvergunning in de Verenigde Staten wonen, collectief het land uitzetten, inclusief hun in Amerika geboren kinderen. Maar een voornemen, of zelfs een verkiezingsbelofte, is nog geen wet. Arizona is de eerste en enige Amerikaanse staat die een wet heeft die erop lijkt, ‘Senate Bill 1070’, die de politie het recht geeft mensen op grond van ‘redelijke verdenking’ aan te houden, naar hun papieren te vragen en ze uit te wijzen. Die ‘redelijke verdenking’ geldt niet voor de gemiddelde passant met blond haar en blauwe ogen. Het gaat om mensen die er duidelijk uitzien als latino.

De wet, ontsproten aan het brein van gouverneur Jan Brewer (2009-2015), ontketende een storm van verontwaardiging. Heel Amerika stond op zijn achterste benen. Burgerrechtenorganisaties stapten naar de rechter, en uiteindelijk naar het Hooggerechtshof, dat de scherpste kantjes eraf vijlde, maar het principe overeind hield. Met haar vergaande wet, was zij Trump avant la lettre. Dat gold ook in andere opzichten. In debatten over sociale voorzieningen, belastingen voor lagere inkomens en gezondheidszorg nam zij, net als Trump, progressieve standpunten in. Zo slaagde zij erin – net als Trump – zowel links als rechts tegen zich in het harnas te jagen.

Dat Arizona met de handen in het haar zat – en nog steeds zit – over illegale immigratie uit Mexico, is begrijpelijk. Terwijl Texas en Californië behoorlijk geavanceerde grenscontroles hebben, is het voor Arizona bijna onmogelijk om de grens met Mexico goed te bewaken, want die bestaat goeddeels uit een kokendhete woestijn. Ruwweg de helft van alle illegalen komt binnen via Arizona. Alleen al in 2013 werden er tweehonderd lichamen gevonden van door hitte en uitdroging omgekomen migranten. Om een idee te geven van de omvang: van de 1,6 miljoen illegale immigranten die in het jaar 2000 de VS binnenkwamen, staken er bijna 800.000 in Arizona de grens over. Dat aantal is sindsdien gehalveerd, maar 400.000 in één staat is nog altijd een aantal waarbij ook wij Europeanen witjes om de neus zouden worden.

De immigratiekwestie zette Arizona politiek prominent op de kaart. En zij liet de staat ook zien als een typisch Republikeins bolwerk, waar de strijd tussen gematigd en conservatief zich vrijwel uitsluitend binnen die ene partij afspeelt. De beroemdste politicus uit de naoorlogse geschiedenis was ongetwijfeld Barry Goldwater, die het in 1964 als Republikeinse verkiezingskandidaat opnam tegen de Democraat Lyndon Johnson, met een pleidooi om niet terug te deinzen voor het gebruik van een atoombom tegen de Sovjetunie. Opmerkelijk was dat deze houwdegen op hoge leeftijd opschoof naar de progressieve vleugel van zijn partij. Begin jaren tachtig interviewde ik hem in Phoenix over zijn verdediging van homorechten en het recht op abortus, waarmee hij zich scherp keerde tegen de toenemende invloed van de evangelische beweging op de Republikeinse Partij. Zijn argument was overtuigend: de Republikeinen zijn traditioneel de partij die zich inzet voor zo min mogelijk overheidsbemoeienis, dus die hoort niet de neus te steken in de slaapkamer, individuele levenswijzen of beslissingen die binnen het privédomein vallen.

Zijn opvolger in de Senaat is inmiddels veel beroemder: John McCain, bijgenaamd ‘de politieke vrijbuiter’. Iedereen kent hem als de kandidaat die in 2008 verloor van Barack Obama. Hij ontleent zijn roem niet alleen aan zijn eigenzinnige politiek, soms oerconservatief, dan weer uitgesproken liberaal, maar ook aan zijn heldenrol in de oorlog in Vietnam. Als commandant-gevechtsvlieger werd hij neergehaald en bracht bijna zes jaar door in het beruchte ‘Hanoi Hilton’, de gevangenis in Hanoi, waar hij vreselijke ontberingen onderging, maar zich bleef inzetten voor de medegevangenen voor wie hij als commandant verantwoordelijk was. Trump bagatelliseert dat heldendom, wat meer vertelt over Trump dan over McCain. Trouwens, toen George W. Bush in 1999 kandidaat was, was McCain tegenkandidaat, en ook toen werd McCain smerig onderuit gehaald door Karl Rove, de mannetjesmaker van Bush. Die ‘plantte’ twee verhalen bij de media: McCain was ongeschikt, want hij was onder psychiatrische behandeling geweest (wat McCain zelf in zijn memoires had verteld, en wat na zijn lijdensweg volstrekt normaal was). En McCain had een onecht, zwart kind. Smeriger kon het niet. McCain heeft namelijk een geadopteerd uit Bangladesh. Wel donker, maar niks onecht.

Gelukkig is Arizona voor de meeste Amerikanen en buitenlanders in de eerste plaats een adembenemende attractie, met een oogverblindende natuur en de waarachtig spectaculaire Grand Canyon. En, net als Florida, is het een paradijs voor senioren: geen belasting op het ouderdomspensioen, staatsinkomstenbelasting van hooguit vijf procent, en gemiddeld honderd dagen stralende zon per jaar. Het is er eigenlijk altijd zomer. Vandaar dat Arizona, net als Hawaii, niet meedoet aan de zomertijd, met uitzondering van de Navajo Nation, een indianengebied dat formeel onafhankelijk is. De Navajo willen ’s zomers kennelijk nóg een uurtje extra zon.

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator van BNR Nieuwsradio.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen