Texas4 apr '16 12:57

Minnesota: onopmerkelijk en toch verrassend

Auteur: Derk de Vos

Amerika is in de negentiende eeuw, de piek van de pionierstijd, voor een belangrijk deel ontsloten door de ontwikkeling van het spoor. De ‘railroads’ spelen een welhaast mythische rol in de geschiedenis van het land, eerst langs de oostelijke corridor, en later, via Chicago naar de westelijke staten. Jammer dat er zo weinig van over is. Er zijn nog wel enkele railverbindingen, maar ze zijn slecht en duur. Ze hebben het afgelegd tegen het vliegtuig, de autobus en de gewone auto.

Foto: BNR
Foto: BNR

In de glorietijd was het een bruisende bedrijfstak, waarin ook Nederlandse partijen zich stortten, zoals de Groningse bank Prins & Zwanenburg, die mede investeerde en zich opwierp als een soort reisbureau. Het kantorennet in Europa boekte, via een bijkantoor in Chicago, kaartjes. Een van de firmanten, Martin Prins. Jr., exporteerde Friese koeien naar de VS, en nam in 1884 een optie op land in Minnesota, dat hij aan boeren wilde verlopen. Als makelaar nam hij Theo Koch in de hand, een Nederlander die goede relaties onderhield in de Nederlandse gemeenschap in Iowa en South Dakota. Onder die groep had hij enorm succes, en zo ontstond een aanzienlijke Nederlandse gemeenschap in Minnesota. De dorpen waaruit zij kwamen waren opgericht door nieuwe immigranten, die Nederland vaak om religieuze redenen hadden verlaten. Deze verhuizing had daar niets mee te maken: het waren simpelweg boeren die er door naar Minnesota te verhuizen materieel op vooruit gingen. In plaatjes als Leota en Edgerton leven hun nakomelingen nog zeer bewust en trots als ‘Nederlandse Amerikanen’.

Voor de meeste Amerikanen – en voor buitenlanders die er wel eens komen – is Minnesota het bekendst om de ‘Mall of America’, het grootste winkelcentrum in de Verenigde Staten. Met zijn 452.000 vierkante meter is het complex, tussen de ‘tweelingsteden’ St. Paul en Minneapolis, een ware toeristenattractie, met ruim 520 winkels en warenhuizen, vijftig restaurants en clubs, een bioscoop met veertien zalen, een aquarium met 4.500 dieren en een Lego-megawinkel met vier verdiepingen. De ruimte is groot genoeg voor 32 Boeing-747’s, zegt de beheerder. Ik geloof hem op zijn woord, al is het lastig nameten.

De ‘Mall of America’ is een interessant fenomeen. Geen enkele winkelcentrum kan uitsluitend leven van toeristen, en het toont dus aan dat deze op zichzelf niet zo opvallende staat in het Middenwesten behoorlijke welvaart heeft bereikt, en dat de tweelingsteden een stevige concurrent vormen voor de wereldstad Chicago, de dichtstbijzijnde metropool.

Ik ben er een aantal malen geweest, vooral voor onderzoek naar grote Amerikaanse schadeprocessen. In Minneapolis-St. Paul zitten nogal wat prestigieuze kantoren van letselschadeadvocaten, en journalisten zijn er meestal welkom. Als je wilt weten hoe ‘suing’ echt werkt, bijvoorbeeld van artsen wegens medische fouten, vind je daar uitstekende experts. Zo leerde ik daar dat de verhalen spannender zijn dan de werkelijkheid: vrijwel alle patiënten die een arts aanklagen wegens een medische blunder, verliezen. En als ze winnen, zijn de bedragen aan smartengeld meestal bescheiden. Dus meteen miljoenen binnen harken bij een verkeerde prik of pil is Hollywood-fantasie.

De binnenstad is om nog een andere reden erg de moeite waard. Minneapolis heeft het grootste systeem van overdekte voetgangerspassages ter wereld. In het centrum zijn 73 blokken met elkaar verbonden. Binnen die zone kun je eten, werken, slapen en winkelen zonder ooit een stap in de buitenlucht te zetten. In de lange, koude winter is dat buitengewoon aangenaam, en trouwens ook in de korte maar hete zomer.

Minnesota is de geboortestaat van tritsen beroemde mensen. De meest opmerkelijke is misschien wel de Griekse oud-premier en oud-minister George Papandreou, geboren in St. Paul. Grondwettelijk zou hij president van de Verenigde Staten kunnen worden. Een andere beroemde staatsgenoot was dat bijna gelukt: Walter Mondale, vicepresident onder Jimmy Carter, en presidentskandidaat in 1984, tegen Ronald Reagan. Nou jas, bijna gelukt…. Reagan won zijn herverkiezing in 49 staten; Mondale won alleen Minnesota en Washington DC. Nog een bekende politicus: James George ‘Jesse’ Ventura, een karikaturale worstelaar die het tot gouverneur van de staat bracht. Een Trump avant la lettre, zou je kunnen zeggen. Andere beroemde Amerikanen uit Minnesota: Judy Garland, Jessica Lange, Bob Dylan, F. Scott Fitzgerald, Sinclair Lewis, J. Paul Getty, Winona Ryder en Prince.

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator van BNR Nieuwsradio.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen