New Articles25 okt '12 17:06Aangepast op 25 okt '12 17:44

Academici frauderen vaker dan wij denken

Auteur: Fleur de Bruijn

Fraudezaken op universiteiten lijken zich op te stapelen. Nu weer onderzoekt de VU een vermeende fraudezaak. En wat blijkt uit onderzoek: academici frauderen meer dan tot nu toe bekend was.

Dit zei van wetenschapsjournalist Frank van Kolfschooten vandaag tegen BNR. Van Kolfschooten schreef het boek Ontspoorde Wetenschap, dat morgen verschijnt.

Hij vond in totaal 35 zaken waarbij schending van wetenschappelijke integriteit bewezen werd geacht. Daarbij volgde in 26 gevallen een sanctie, variërend van berisping tot ontslag.

Fraudezaak VU
De eerder genoemde vermeende fraudezaak is door Van Kolfschooten aan het licht gebracht. In zijn boek trekt hij het bestaan van een klooster in het zuiden van Nederland in twijfel.

Emeritus hoogleraar Mart Bax omschreef in zijn inaugurele rede het klooster in de fictieve plaats Neerdonk. “Dat je je bronnen anonimiseert is in de antropologie vrij gebruikelijk'', aldus Van Kolfschooten. “Maar collega's van Bax twijfelden aan het bestaan van dit klooster. Hij wou aan geen enkele collega vertellen om welk klooster het precies ging.''

Gedragscode
Sinds 2005 is er een gedragscode voor wetenschapsbeoefening. Desondanks heeft Diederik Stapel op een dergelijke schaal kunnen frauderen. Kommer en kwel is het zeker niet op universiteiten. Hoewel de instituten regelmatig zelf bestraffen – Van Kolfschooten beschrijft een zaak in Groningen waarbij drie wetenschappers die plagiaat hebben gepleegd ten overstaan van collega’s een berisping kregen -  heeft de wetenschapsjournalist het idee dat fraudezaken goed worden opgepakt. “De structuren zijn veel beter, met fraudecommissies en vertrouwenspersonen.”

Nieuwe Stapels
Het is voor Van Kolfschooten echter nog geen uitgemaakte zaak: “Goede voornemens en maatregelen zijn niet voldoende, de ernst moet doordringen tot het bewustzijn van alle wetenschappers, dus er moet voortdurend op geattendeerd worden, anders zullen zich nieuwe Stapels aandienen.”

Gerelateerde artikelen