Meer Nieuws4 mei '12 06:09

De dodenherdenking, van jong tot oud?

Auteur: Anne-Greet Haars

Nederland herdenkt vrijdag alle burgers en militairen die sinds de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen. Maar de dodenherdenking moet ook mee met de tijd, of juist niet?

Om acht uur 's avonds is er een twee minuten stilte om alle gevallenen te herdenken. De nationale herdenking is 's avonds op de Dam in Amsterdam. Daarbij zijn onder anderen koningin Beatrix, prins Willem-Alexander, prinses Máxima en vertegenwoordigers van de ministerraad aanwezig.

Jongeren
Bij de dodenherdenking laait elk jaar weer de discussie op hoe de jongeren er zo goed mogelijk bij te betrekken. Volgens internetondernemer Danny Mekic, lid van het BNR jonge denkers panel, is de dodenherdenking hard toe aan vernieuwing: “Ik kan me voorstellen dat herdenkingen in de toekomst steeds meer online plaats vinden en dat mensen daar vrijwillig aan meedoen, in plaats van dat het nu aan mensen wordt opgelegd door een stichting, verenging of de overheid.”

Farid Tabarki, trendwatcher en oprichter van onderzoeksbureau studio Zeitgeist, wil het thema meer oprekken. “Ik denk dat het voornamelijk moet gaan om de slachtoffers van onvrijheid, maar ik zou dat willen oprekken naar meer actuele onderwerpen en daar andere groepen bij betrekken.”

“De generatie is ontzettend goed opgeleid en overal heen reist; ze weten eigenlijk heel goed dat andere delen van de wereld het minder goed hebben. En je kan ze dus goed appelleren op de kennis die ze hebben en tastbaar maken door te laten zien wat onvrijheid is.”

Tegenargument
David Barnouw van het Instituut voor Oorlogs- en Holocaust en Genocidestudies ziet niet zoveel in de ideeën van de twee jonge mannen. Hij vindt juist dat de herdenking al te breed wordt getrokken en ziet dat als een probleem. “We moeten juist terug naar de basis.”

Ook een online herdenking zoals Danny Mekic beschrijft, vindt Barnouw te gemakzuchtig: "Ik denk dat er behoefte is aan tradities, die wel modern kunnen zijn, maar dit is te gemakkelijk."

WhatsApp-stilte
Omdat veel mensen, waaronder jongeren, tegenwoordig communiceren via WhatsApp, heeft het Nationaal Comité 4 en 5 mei en de website Whatsappen.nl dit jaar opgeroepen tot een WhatsApp-stilte tijdens de dodenherdenking.

Ophef gedicht
Vorige week ontstond commotie over een gedicht dat tijdens de plechtigheid door een scholier zou worden voorgelezen. Het gedicht ging over diens oudoom, die zich in de Tweede Wereldoorlog bij de Waffen SS aansloot en later sneuvelde. Na felle kritiek hierop van het Centrum Informatie en Documentatie Israël en het Nederlands Auschwitz Comité besloot het Nationaal Comité 4 en 5 mei het gedicht van het programma te schrappen.

Vorden
In Vorden ontstond deze week ophef over de plaatselijke herdenking, omdat ook wordt stilgestaan bij tien omgekomen Duitse soldaten. Federatief Joods Nederland heeft een kort geding aangespannen tegen de gemeente Bronckhorst, waaronder Vorden valt. Dat dient vrijdag om 10.00 uur bij de rechtbank in Zutphen.

Andere herdenkingen
Op veel andere plaatsen in Nederland zijn vrijdag ook herdenkingen, zoals op de voormalige fusilladeplaats Waalsdorpervlakte in Den Haag, in de voormalige kampen Amersfoort en Westerbork, op militaire begraafplaatsen en op de Grebbeberg in Rhenen, waar in mei 1940 hevig werd gevochten.

Gerelateerde artikelen