Meer Nieuws21 dec '12 21:32Aangepast op 21 dec '12 21:52

'Wachten op nieuwe kletsverhalen over apocalyps'

Auteur: Pieter van den Akker

Het einde der tijden als gespreksonderwerp is niet meer dan een alternatief voor het weer. "Je hoeft er geen bal vanaf te weten, dus zit je al heel gauw goed", zegt historicus Maarten van Rossem tegen BNR.

Nee, zelf heeft Maarten van Rossem zich niet al te veel zorgen gemaakt over de voorspelde apocalyps, zegt hij vrijdagavond. En hoewel hij niemand heeft gezien die 'een concrete daad stelde die doet vermoeden dat die persoon er echt in geloofde', stelt hij toch vast dat het aangekondigde einde der tijden op ieders lippen ligt.

Het kost hem weinig tijd te antwoorden op de vraag hoe het komt dat het onderwerp zo veel mensen bezighoudt. "Het doet een beetje denken aan de Elfstedentocht. Daar lullen we ook elk jaar weer eindeloos over. Niemand gelooft dat er zo’n tocht zal worden verreden, maar het is wel een fijn onderwerp om over te spreken."

'Gevaarloze onderwerpen'
Hij beschouwt de ondergang van de wereld als een van de gespreksonderwerpen die 'vrij gevaarloos' zijn. "Ze zijn niet speciaal links, niet speciaal rechts, iedereen kan er over meepraten. Want je hoeft er geen bal vanaf te weten. Dan zit je al heel gauw goed. De Elfstedentocht, het einde der tijden, de warme septembermaand. Allemaal dat soort onderwerpen.”

Slap gelul
De media spelen bij zulke thema's een grote rol, vindt Van Rossem. “Als iedereen het er permanent over heeft, is dat ook de agenda waar mensen over spreken natuurlijk. Het karakteristieke van de media-industrie is nou juist dat het altijd uitloopt op hypes en overdrijving. Of het nu Serious Request is of het einde van de wereld: er wordt eigenlijk altijd te veel aandacht aan besteed. Als je maar lang genoeg aandacht besteedt aan het einde der tijden – eigenlijk het hele jaar al – dan willen mensen er wel over praten. Kortom: een ideaal onderwerp voor het slappe gelul dat nu eenmaal karakteristiek is voor alledag.”

De heisa over de apocalyps noemt de historicus dan ook 'het bekende kluitjesvoetbal van de media'. "Omdat we een lollig onderwerp willen hebben. Dit is in feite een lollig onderwerp omdat niemand het serieus heeft genomen, behalve wat gekken. Tegelijkertijd zit er een ondertoon in het einde der tijden die we weer wel serieus nemen.”

Sektes
Hij legt uit: ”We leven natuurlijk in een sterk door het christendom beïnvloede cultuur. Die gaat ook uit van een soort einde der tijden. Ik denk dat het hele idee van het einde der tijden ook lollig is in de zin van dat het, als je dood gaat, vervelend is om te weten dat de boel gewoon doorgaat. Het zou fijner zijn dat de hele boel zou ophouden als jij ook ophoudt. Dan hoef je je geen zorgen te maken dat ze misschien nog enorm veel plezier gaan maken als jij vertrokken bent.”

Hij gaat verder: "Het komt aan de lopende band voor: het einde der tijden. Je hebt allerlei religieuze sektes die voortdurend geloven in het einde der tijden en dat dan ook voorspellen. Het interessante van de zaak is dat het, vanzelfsprekend, niet doorgaat en dat ze het dan vijf jaar opschuiven. Ik ben er van overtuigd dat we over een paar jaar weer een ander kletsverhaal hebben over het einde der tijden.”

Fortuin weggeven
Van Rossem had er niet van opgekeken als alle ophef nog groter was geweest. "Ik heb bijvoorbeeld niemand gezien die de hele dag is gaan bidden in de kerk of die zijn vermogen weggeschonken heeft op het laatste moment."

Het is hem niet ontgaan dat er mensen zijn gesignaleerd in een dorpje als Bugarach in Frankrijk. “Als je dat ook ziet, die halve garen.. Ja, kijk: u weet zelf dat een niet onaanzienlijk deel van de mensheid knettermesjogge is. Dus in die zin vond ik het nog meevallen.”


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen