Meer Nieuws13 mrt '12 14:26

Nederland bemiddelt in Arabisch wespennest

Auteur: Harmen Simon Teunis

De oude machthebbers in Jemen en de oppositie moeten nader tot elkaar komen. En als het aan staatssecretaris Ben Knapen van Ontwikkelingssamenwerking ligt, gaat Nederland daarbij helpen.

De Arabische revolutie kostte de oud-dictator Saleh eind vorig jaar zijn post, maar niet al zijn macht. En al-Qaeda spon er garen bij. Knapen is nu bang voor de mogelijke gevolgen daarvan, zegt hij tegen BNR's politiek verslaggever Hugo Reitsma.

Ontwikkelingshulp in de klassieke zin heeft weinig zin in Jemen, zegt Knapen. "Wat je hier bijvoorbeeld kunt doen, is rechters opleiden of helpen bij het opstellen van een verzoeningscontract tussen de machthebbers en de partijen die op Change Square acties hebben gevoerd. Dat heeft niet zoveel te maken met grote sommen geld. Maar wel met kennis van zaken en gezag."

Overgangsperiode
Knapen heeft in Jemen gepeild wat Nederland zou kunnen doen in de overgangsperiode van de komende twee jaar. Daarbij is het ook van belang te kijken naar met wat voor mensen hij te maken krijgt. Want Abd-Rabbu Mansour Hadi werd gekozen tot interim-president van de overgangsregering. Saillant detail is dat hij onder de verjaagde president Saleh al vicepresident was.

Volgens Knapen gaat de overgang van een autoritair dictatoriaal systeem naar een beter systeem stap voor stap. "Het gaat nooit zoals je een vuil overhemd in de was stopt en het er een half uur later schoon weer uit haalt. Zo werkt dat niet."

Evenwicht
Knapen: "Wat je ook probeert te voorkomen is dat allerlei mensen die allerlei dingen gedaan hebben, er ongestraft vandoor gaan. Je zoekt een beetje naar een evenwicht in wat het beste past bij het land en de politieke partijen die dit proces moeten trekken. Je moet daar vanuit het buitenland ook niet met een opgeheven vingertje heen gaan. Er moet sprake zijn van rechtvaardigheid en je moet kijken of je daar hulp bij kan bieden."

Het belang vanuit het buitenland om het land weer op poten te helpen is tweeledig, zegt Knapen. "Ten eerste ligt er een humanitair moreel belang dat als je mensen in de wereld ziet lijden en je kunt er iets aan doen, dat je dat doet. Maar dit is een staat die ligt aan de golf van Aden. Aden is een stad in Jemen die op een gevoelige doorvaarroute ligt voor internationale handels- en oliestromen. Het is een gebied wat gevoelig is voor terrorisme."

Vluchtelingen
De nadrukkelijke aanwezigheid van radicalisme in het land kan behoorlijke gevolgen hebben. Zo kan een uitbraak van een gewapende strijd of burgeroorlog flinke gevolgen hebben voor terreurbestrijding, zegt Knapen. En tegelijkertijd kan dat ook een stroom met vluchtelingen op gang kan brengen. "Je krijgt, zoals je dat ook bij Somalië gezien hebt, vluchtelingen die de wereld over trekken. Somaliërs zijn ook in Nederland nog altijd de grootste groep asielzoekers. Het is goed voor dit land, en goed voor de rest van de wereld, dat het een beetje stabieler wordt en economische groei gaat ontwikkelen."

Economische kansen
Economische gezien zijn er voldoende kansen voor het land om zich omhoog te werken. Want het land dat nu nog geldt als het armste land in de Arabisch wereld kan uitgroeien tot meer dan dat. "Ze hebben op zichzelf een redelijk landbouwareaal en een potentieel. Met moderne landbouwtechnieken kun je met betrekkelijk weinig irrigatie heel veel bereiken."

Maar ook de ligging van het land is positief. "Ze liggen op een groot schiereiland waar heel veel rijkdom is. Het bieden van service, voedsel en beperkte economische dienstverlening aan die rijke regio’s zoals de Verenigde Emiraten en Qatar is goed de kost mee te verdienen. Maar dan moet er iets ontstaan van het begin van een middenklasse die dat gaat organiseren. Op deze belangrijke doorvoerroute is heel goed de kost te verdienen. Ze beginnen alleen op een laag niveau."

Nog geen toeristische trekpleister
Knapen is tijdens zijn reis voor Jemen onder de indruk van het land. Maar vooral ook van Sana'a. "Het is een van de meest sprookjesachtige plekken waar ik de laatste tijd geweest ben. Ik vind het adembenemend hier."

Maar om te zeggen dat het nu al een toeristische trekpleister is, gaat te ver. "Ik was op Change Square en daar moest ik na een half uur alweer vandaan omdat ze het niet meer vertrouwden. En dat associeer je nou niet echt met een ontspannen plek voor een toerist om een paar weken door te brengen. Dus daar moet nog een hoop gebeuren. Maar de potentie is reusachtig."


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen