Meer Nieuws19 jun '12 06:58Aangepast op 19 jun '12 10:41

Pleidooi voor allesomvattend onderzoek naar geweld Indië

Auteur: Arjan Meesterburrie

Nederland en Indonesië moeten samen een groot en volledig onderzoek doen naar de militaire acties in voormalig Nederlands-Indië. Daarvoor pleiten drie gerenommeerde onderzoeksinstituten én de SP.

SP-kamerlid Harry van Bommel gaat het kabinet vandaag vragen of ze bereid zijn een onderzoek naar het optreden van het Nederlandse én Indonesische leger tussen 1945 en 1949 in gang te zetten, zo liet hij weten bij BNR Meindert Schut. Al zal zo'n allesomvattend onderzoek er pas op z'n vroegst na de verkiezingen komen: "Het is een heel groot thema en dat kan dus niet meer door dit kabinet worden gedaan. Maar het kabinet kan wel een intentie uitspreken die ook door een volgende regering kan worden overgenomen."

Totaaloverzicht
Directeur Gert Oostindie van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde vindt een totaaloverzicht van het geweld in de chaotische periode vlak na de Tweede Wereldoorlog hard nodig, ook met het oog op het heden, zegt hij op BNR: "Het wordt tijd om alles echt op een rijtje te zetten, maar dan ook te gaan nadenken hoe dat eigenlijk heeft kunnen gebeuren. Dat is overigens ook een vraag die belangrijk is als je kijkt naar de inzet van Nederland bij missies in Afghanistan, onder welke omstandigheden militairen hun boekje te buiten kunnen gaan."

Samen met Indonesië
Volgens de directeuren van het NIOD, het KITLV en het Nederlands Instituut voor Militaire Historie is het bij het nieuwe onderzoek van groot belang dat naast de Nederlandse ook Indonesische archieven en historici worden geraadpleegd: "Het is nu zo dat al het onderzoek ofwel door Indonesiërs ofwel door Nederland wordt gedaan. Vooral door Nederlanders of mensen die met Nederlandse archieven werken. Het is heel erg belangrijk dat Nederland en Indonesië hier samen naar gaan kijken", zo zegt Gert Oostindie.

SP-kamerlid Harry van Bommel verwacht dat zo'n gezamenlijke onderzoek er ook echt wel komt: "Er is voor beide landen een hele hoop te winnen. Om te beginnen natuurlijk een volledig beeld van de geschiedenis en zorgen dat onze kinderen die geschiedenis kunnen kennen en die bagage bij zich hebben."

Kosten minimaal 2 miljoen
Volgens de directeuren is er in de onderzoeken tot nu toe vooral gekeken naar het morele aspect. Het is volgens hen wel belangrijk om te weten wie er verantwoordelijk en fout was, maar dit onderzoek zou ook moeten kijken naar wat er nu precies is gebeurd in de periode na de Tweede Wereldoorlog en wat mensen ertoe bracht om tot dergelijk geweld over te gaan. De initiatiefnemers denken het onderzoek binnen drie jaar te kunnen afronden. Ze schatten de kosten op 2 tot 3 miljoen euro.

Feiten onomstreden
Advocate Liesbeth Zegveld vertegenwoordigde de nabestaanden van het bloedbad dat Nederlandse militairen hebben aangericht in het Indonesische dorp Rawagede. Zij juicht het onderzoek toe, maar verwacht niet dat er nieuwe feiten boven tafel komen: "Wat mij is opgevallen in die rechtszaak over Rawagede is dat er vrij uitzonderlijk totaal geen discussie was over de feiten. De feiten werden van beide kanten - van de kant van de staat en van de kant van de slachtoffers - geaccepteerd, zoals ze werden neergelegd [...] Dus ik denk dat we van een hele hoop gebeurtenissen heel goed weten wat er is gebeurd."

Nederland heeft een half jaar geleden excuses aangeboden voor het bloedbad dat militairen hebben aangericht in Rawagede. Ook kregen negen nabestaanden een schadevergoeding van 20.000 euro per persoon.

Politieke verantwoording
SP-kamerlid Harry van Bommel beaamt dat een groot deel van de feiten op zich al wel bekend is, maar hij vindt het vooral belangrijk dat het onderzoek zal leiden tot politieke verantwoording: "Die is nooit afgelegd. Er is vast komen te staan dat beschrijving uit de jaren '60 onvolledig is [...] Als de feiten op tafel worden gelegd worden ze door beide partijen wel erkend, maar enige politieke verantwoordelijkheid is daar nooit voor genomen."


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen