Meer Nieuws13 aug '12 13:24Aangepast op 13 aug '12 17:55

Forse kritiek op politie in Breivik-zaak

Auteur: Arjan Meesterburrie

De Noorse politie geeft toe dat Anders Breivik eerder had moeten worden opgepakt. De erkenning van het falen komt na een kritisch rapport van de zogeheten 22-juli commissie.

Volgens de onderzoekscommissie heeft de politie er veel te lang over gedaan heeft om bij het eiland Utøya te komen.

"Misschien wel het meest schokkende detail: ze kenden de weg niet. Ze waren op weg naar het verkeerde eiland. Dat zal de slachtoffers en overlevenden niet fijn vallen", zegt journalist Luuk Mulder bij BNR Roelof Hemmen. Hij heeft het hele proces rond Breivik op de voet gevolgd.

Gefaald
Politiechef Oystein Maeland geeft volmondig toe dat er te laat is gereageerd: "Dat we daarmee een aantal mensenlevens niet hebben kunnen redden, valt me zwaar. We hebben gefaald.''

Pas na enkele kilometers op weg naar het verkeerde eiland kreeg de politiebevelhebber op de boot door dat ze 3,9 kilometer zuidelijker moesten varen. Door motorpech en overstappen op civiele boten werd de aankomst van het arrestatieteam op het eiland Utøya nog verder vertraagd.

Aanslag regeringswijk
Volgens de 22-juli commissie had ook de bomaanslag in de regeringswijk in Oslo op 22 juli 2011 voorkomen kunnen worden als de veiligheidsroutines gewoon waren gevolgd.

Verder is er niet goed omgegaan met de tip die binnen was gekomen na de bomaanslag in Oslo. 9 minuten na de aanslag in Oslo meldde een ooggetuige dat hij een man in politie-uniform in een auto met kenteken VH24605 zag wegrijden. Dat was Breivik.

De politie liet ook na om het verkeer dat Oslo uitging, tegen te houden.

Terechte kritiek
Volgens terreur-deskundige Glenn Schoen is de kritiek op de Noorse overheid en politie terecht: "Je kan roepen dat een aantal zaken pech zijn rond Utøya, maar je ziet dat het qua aansturing, communicatie-middelen en het snel kunnen handelen niet goed geregeld was", zo zegt Schoen bij BNR Roelof Hemmen.

Journalist Luuk Mulder zegt op BNR dat de reacties op dit uitermate kritische rapport in twee kampen te verdelen zijn:

"Het ene kamp zegt dat er koppen moeten rollen. In deze context niet zo fijn, maar die willen dat er mensen verantwoordelijk worden gehouden voor wat er gebeurd is, want er zijn aanwijsbare fouten gemaakt. Maar het andere kamp zegt dat er maar één iemand verantwoordelijk is voor wat er gebeurd is en dat is Anders Breivik."

Niet voorbereid
Volgens politiechef Mæland was de politie niet voorbereid op alle gebeurtenissen vorig jaar juli in Noorwegen: "Individuele agenten deden hun uiterste best in moeilijke, chaotische situaties, maar maakten soms een inschattingsfout'', zei hij.

Mæland banadrukt in zijn reactie dat de politie zich nu inzet om het systeem te verbeteren.

Positieve punten

Bij de weinige positieve punten in het rapport: de medische reddingsactie na de aanslagen was goed, zo ook de informatievoorziening van de Noorse regering aan de bevolking.

Grote delen van het bewijsmateriaal waarop het maandag vrijgegeven rapport is gebaseerd, worden de komende 60 jaar geheimgehouden en opgeborgen in het Noorse rijksarchief.

Proces
Breivik werd snel na de aanslagen gepakt. Het proces tegen hem is afgerond. Hij is aangeklaagd voor terrorisme en moord en kan maximaal 21 jaar celstraf krijgen. Die straf kan worden verlengd, als hij nog steeds als gevaar voor de samenleving wordt gezien.

Als de rechters denken dat hij ontoerekeningsvatbaar is, moet hij voor behandeling naar een psychiatrische kliniek. De uitspraak is 24 augustus. Breivik richtte op 22 juli vorig jaar een bloedbad aan in een jongerenkamp ten noordwesten van Oslo, nadat hij een bomaanslag had gepleegd. Door zijn terreurdaden kwamen in totaal 77 mensen om.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen