Meer Nieuws14 aug '12 20:47Aangepast op 10 jan '17 17:01

Eiwitten tegen blindheid: eerst zien, dan geloven

Auteur: Thijs Baas

Bij muizen werkt het al: blindheid bestrijden met behulp van lichtgevoelige eiwitten uit bacteriën en algen. Maar ook voor blinde mensen gloort er hoop.

Neuronen uit het ruggenmerg van een muis (Afbeelding: NICHD/S. Jeong)
Neuronen uit het ruggenmerg van een muis (Afbeelding: NICHD/S. Jeong)

Amerikaanse onderzoekers hebben de eiwitten in de neuronen van een gedegenereerd netvlies weten te implanteren. "Zo kun je die neuronen weer met licht stimuleren en dus weer signalen naar de hersenen sturen. We zijn bezig om deze technologie ook toepasbaar te maken voor de mens. Dat is lastiger, omdat je minder makkelijk aan humane netvliezen kunt experimenteren", zegt Maarten Kamermans van het Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen.

Inmiddels wordt in Amsterdam al wel gebruik gemaakt van donornetvliezen, waarmee dezelfde soort technologie wordt ontwikkeld. "We kunnen in gekweekte humane netvliezen weer lichtrespons opwekken. Dat zijn netvliezen van overleden mensen die we in de kweek brengen en die weer neuronale activiteit vertonen", legt Kamermans uit. De toegepaste techniek is dezelfde als die van de Amerikanen.

Beperkte groep
Toch gaat dat in eerste instantie hooguit om een zeer beperkte groep retinitis pigmentosa-patiënten, voor wie een dergelijke technologie ontwikkeld zou worden. "Ja op termijn zou dat tot de mogelijkheden behoren, maar er moeten nog een heleboel stappen genomen worden voordat het zover is.

En dan nóg blijft het de vraag in hoeverre de degeneratieve ziekte retinitis pigmentosa schade heeft aangebracht aan het netvlies. "Als er nog relatief weinig schade aangebracht is, ligt het in de verwachting dat het zicht redelijk kan worden. Muizen zien überhaupt slecht. De reden dat we deze experimenten in gekweekte netvliezen te doen is om een schatting te maken van het herstel van het zicht."

Leren lezen
In principe kan deze technologie een resolutie bereiken die voldoende is om te kunnen lezen. Kleuren waarnemen is nog wel een stap te ver. "Dan moet je verschillende soorten van dat soort eiwitten tot expressie zou moeten brengen in verschillende neuronen. Daar zit heel veel technologie achter en dat is iets waar we op dit moment nog niet aan denken."

Het gaat voorlopig dus om het creëren van een zwartwit-wereld, maar dat is volgens Maarten Kamermans al heel wat, als je gewend bent helemaal niets te zien. "Dat is wat voor blinde mensen op dit moment al een heel erg grote stap zou zijn."


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen