Nieuws5 jan '16 08:15

Archief van regering tijdens WO II openbaar

Auteur: Mark Hulstein

Wat ging er tijdens de Tweede Wereldoorlog door het hoofd van Koningin Wilhelmina? Zomaar een vraag waar u vanaf vandaag zelf het antwoord op kunt vinden. Het is namelijk Openbaarheidsdag.

Foto: ANP
Foto: ANP

Hoe werd er in de ministerraad gepraat over de vluchtelingenstroom begin jaren '90? Ook iets wat je vandaag kunt terugvinden in de archieven. Documenten die eerder geheim waren worden vandaag openbaar op Openbaarheidsdag. Zo wordt het volledige dossier openbaar van het kabinet die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Londen zat. "Daar zit dus de correspondentie in, al het werk, memo's, de rapporten, de persoonlijke aantekeningen onder andere van Koningin Wilhelmina die zich druk bemoeide met allerlei zaken die te maken hadden met bezet Nederland. Ook met de situatie na de bevrijding van het land. Er zit bijvoorbeeld een schets in van hoe te handelen als Nederland ook in het gevechtsfront terecht zou komen", zegt Marens Engelhard, Algemeen Rijksarchivaris en directeur van het Nationaal Archief. Een schat aan informatie dus voor de liefhebbers.

Beperkt openbaar
De archieven komen nu pas online omdat ze beperkt openbaar zijn volgens de wet. "Soms op basis van persoonlijke belangen, soms op basis van staatsveiligheid. Dat wordt bepaald op het moment dat het archief wordt overgedragen naar een archiefinstelling, zoals het Nationaal Archief. In dit geval is de beperking 75 jaar. Dus die van 1940 vervalt dit jaar. Maar omdat het hele oorlogsarchief één blok is, wordt nu de hele periode 1940 - 1945 in één keer vrijgegeven", zegt Engelhard. De archieven zijn online raad te plegen.

Per onderwerp verschilt de beperkingstermijn. Vandaar dat vandaag bijvoorbeeld ook de notulen van de ministerraad in 1990 openbaar worden. Marens Engelhard: "Wij streven er naar, als archief, om de beperkingstermijn zo kort mogelijk te houden. Dus er zijn ook archieven waar helemaal geen beperking op rust. Die zijn meteen nadat ze bij ons binnen zijn gekomen voor iedereen gratis te raadplegen zonder enige beperking. Op het archief van de ministerraad en van sommige andere instellingen zit een termijn van 20 of 25 jaar."

Gerelateerde artikelen