Nieuws4 jan '16 08:01

'Ruzie Iran en Saoedi-Arabië is breuk in coalitie tegen IS'

Auteur: Mark Hulstein

Saoedi-Arabië verbreekt de banden met Iran. Het land trekt alle diplomaten terug uit Iran. Andersom krijgen Iraanse vertegenwoordigers 48 uur de tijd om Saoedi-Arabië te verlaten.

ANP/EPA
ANP/EPA

De breuk is een reactie op de bestorming van de Saoedische ambassade in Iran dit weekend. Iraniërs waren woedend over de executie van een belangrijke sjiitische geestelijke. Maar ten grondslag ligt het vijandschap tussen Iran en Saoedi-Arabië. "Iran is de bakermat van de sjiitische variant van de islam en Saoedi-Arabië van de soenitische. Het zijn twee landen die al heel lang vechten om de macht in het Midden-Oosten. En wat er nu is gebeurd, is dat in een hele serie van executies die Saoedi-Arabië heeft toegepast, er één belangrijke sjiitische geestelijke was. En die man kwam uit het oosten van Saoedi-Arabië. En dat is de enige plek in dat land waar sjiieten wonen. En dat is toevallig ook het rijkste oliegebied in Saoedi-Arabië. En er zijn altijd spanningen tussen de sjiieten daar en de soenitische regering", zegt buitenlandcommentator Bernard Hammelburg.

Terroristenleider
Saoedi-Arabië executeerde de geestelijke met de reden dat hij een terroristenleider was. "Terwijl hij als imam eigenlijk niet veel meer deed dan oproepen tot verzet en dialoog tegen de Saoedische regering. Dus je kunt van alles van hem vinden, maar een terrorist lijkt me wat ver gezocht. Dus dat heeft tot enorme reacties geleid in Iran. Daar is de Saoedische ambassade bestormt en in brand gestoken. En in reactie daarop heeft Saoedi-Arabië de betrekkingen met Iran verbroken. Waarop Iran ook de betrekkingen met Saoedi-Arabië heeft verbroken", legt Hammelburg uit.

Coalitie tegen IS
Dit conflict heeft grotere gevolgen. Zo zou het volgens Hammelburg gevolgen kunnen hebben voor de strijd tegen IS. "Omdat die twee aartsvijanden in elk geval in die wonderlijke coalitie zitten die zich de afgelopen maanden heeft gevormd tussen Rusland, Amerika, Europa en Assad. En daar is nu een breuk ontstaan. Er is ongelooflijk hard gewerkt aan het samenbrengen van die landen in de strijd tegen IS. En in dat hele fragiele evenwicht dat is gevonden, daar is nu een breuk gekomen. En dat is een hele ernstige zaak. Want daarmee valt een beetje de bodem uit de coalitie die was gevormd", zegt Hammelburg.

Protest via Facebook en Twitter
In Saoedi-Arabië zelf is er niet veel protest tegen de executies, die het land de laatste jaren alleen maar vaker lijkt uit te voeren. Maar op Twitter en Facebook roeren vooral jonge Saoedi's zich. "Het beeld van Saoedi-Arabië als een uiterst conservatief islamitisch land, is enerzijds het verhaal. Anderzijds zijn veel jonge Saoedi's zeer actief op Facebook en met name Twitter. Daar laten ze ook hele andere geluiden horen. Dat is misschien nog wel de reden voor Saoedi's om tegen de eigen bevolking te zeggen: 'pas op, als je een ander geluid laat horen, reageren we op deze manier als overheid'. Daarmee kunnen ze de geest in de fles natuurlijk niet terugstoppen", zegt Jan Jaap de Ruiter, arabist aan de Tilburg University.

Gerelateerde artikelen