Nieuws28 sep '15 11:35

De Britse geheime dienst kent uw surfgedrag

Auteur: Madelon Meester

De Britse geheime dienst heeft jarenlang van alle internetgebruikers wereldwijd gegevens onderschept en profielen gemaakt. Dat blijkt uit in 2013 door Edward Snowden gelekte documenten.

Foto: ANP
Foto: ANP

Met het programma Karma Police heeft de geheime dienst metadata bijgehouden. “Dat betekent onder meer dat het surfgedrag van internetgebruikers is geregistreerd”, zegt IT-journalist Brenno de Winter, “en wie met wie berichten heeft uitgewisseld. Als je dat soort gegevens over een heel lange periode verzameld, kan dat inhoudelijke informatie bevatten. De dienst verzamelde 100 miljard records per dag. Dat zijn aantallen die we nauwelijks kunnen bevatten.”

Profiel
Op basis van de metagegevens, worden gedetailleerde profielen van gebruikers samengesteld. "Het kan zijn dat ze op basis daarvan zeggen: als je veel naar dit soort sites surft, zegt dat X over je", zegt De Winter. "Je surfgedrag zegt nooit helemaal wie of wat je bent, maar er worden wel conclusies aan verbonden. Er wordt een soort profiel van je opgebouwd over hoe je eruitziet, wat je interesses zijn, wat je doet en waar je op welk moment van de dag bent." Dat laatste kan op basis van mobiele gegevens. Zo wordt Google Maps in de documenten genoemd.

Profiel
Mocht een gebruiker verdacht surfgedrag vertonen, dan kan de geheime dienst op basis daarvan ‘targetten’. Oftewel: verdachte gebruikers extra in de gaten houden. Wat dit fenomeen lastig maakt, zegt De Winter, is dat het onduidelijk is op welke criteria er wordt getarget. "Als een journalist op bepaalde onderwerpen zoekt voor zijn werk, betekent dit dan ook dat hij iets met deze onderwerpen heeft, meer dan zijn werk?"

 

Godsdienst
“CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft voor de Raad van Europa onderzoek verricht waaruit blijkt dat als je iemands privacy schendt, dit ook over de vrijheid van meningsuiting gaat, over het recht op een eerlijk proces en de vrijheid van godsdienst.” In de documenten zie je terug dat iemand die veel naar versen uit de Koran luisterde, werd getarget door de Britse geheime dienst. “Dat raakt aan de vrijheid van godsdienst.”

Nederland
Of het verboden is wat de Britse geheime dienst doet, is nog de vraag, zegt De Winter. “In principe mag de geheime dienst metadata verzamelen, maar het ligt eraan hoe dat wordt gedaan en hoe de metadata eruitziet.” Volgens De Winter beweegt Nederland zich langzamerhand dezelfde kant op als de Britten. "Als het aan minister Plasterk (PvdA, Binnenlandse Zaken, red.) ligt, wordt het binnenkort ook mogelijk massaal te tappen bij, bijvoorbeeld, internetproviders. Dan kun je dus een hele internetprovider in een keer targetten. Er zitten wel wat waarborgen omheen, maar het mechanisme is vergelijkbaar."

Gerelateerde artikelen