Nieuws10 mrt '15 06:23

Republikeinse senatoren waarschuwen Iran

Auteur: Reinout van Wagtendonk

47 Amerikaanse senatoren hebben een brief geschreven aan Iran. De Republikeinse Senatoren waarschuwen Iran dat een eventuele kernwapenovereenkomst slechts een overeenkomst zou zijn met de regering van president Obama. Die deal kan na Obama gelijk weer ongedaan worden gemaakt, aldus de Republikeinen.

Het Witte Huis en Democraten in de Senaat reageren woedend op wat zij zien als een ondermijning van Amerika’s buitenlandse beleid. De Republikeinen spelen de vermoorde onschuld. De Republikeinse senator Tom Cotton die het initiatief nam zei dat het om een “open brief” gaat, bedoeld om de Iraanse leiders die het Amerikaanse regeringssysteem misschien niet helemaal begrijpen daar behulpzaam voorlichting over te geven.

Maar waar het verdacht veel óók op lijkt is een poging van de Republikeinse oppositie in het Congres om de onderhandelingen met Iran over het stoppen van hun kernwapenprogramma te laten ontsporen. En dat is dan de tweede keer in een week. Afgelopen dinsdag was de toespraak van de Israelische premier Netahyahu in het Congres op hetzelfde effect berekend. De Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden John Boehner nodigde Netanyahu daar achter de rug van Obama om voor uit.

Geen vertrouwen, geen deal
De Republikeinen (en een aantal Democraten) willen geen deal met Iran. Ze vertrouwen Iran niet. Ze vertrouwen de andere deelnemers aan de onderhandelingen niet: de zogenoemde P5 + 1 met naast de VS, Frankrijk, Engeland, Rusland, China en Duitsland. En de Republikeinse haviken proberen te scoren voor hun achterban. De senatoren die een presidentscampagne overwegen voor 2016 - Ted Cruz, Rand Paul, Marco  Rubio - hebben allemaal stoer die brief ondertekend.  Als zíj ooit president zouden worden,  zouden ze moord en brand schreeuwen als hun oppositie zo’n geintje zou flikken. Maar de Amerikaanse partijpolitiek is nu dermate gepolariseerd dat de ongeschreven regel dat de president het buitenlandse beleid bepaalt, of in ieder uitonderhandelt voordat de oppositie zich er echt kritisch mee gaat bemoeien kennelijk ook niet meer geldt.

Commentatoren en politieke historici zeggen dat deze oppositiebemoeienis op deze schaal zo kort voor een deadline in onderhandelingen die zo erg gevoelig liggen geen precedent heeft in de Amerikaanse diplomatieke geschiedenis. Democratische senatoren zijn dan ook laaiend van woede. Senator Barbara Boxer noemt het “sabotage”. Fractieleider Harry Reid zegt dat de Republikeinen niet alleen de commander-in-Chief ondermijnen, maar juist ook de Amerika zo vijandig gezinde ayatollahs in de kaart spelen. 

Senator Cotton wijst die kritiek af. Volgens hem zijn juist Obama’s onderhandelingen met “’s werelds grootste staatssponsor van terrorisme zonder daarin het Congres te kennen” zonder precedent.

Ongebruikelijke coalitie
President Obama zelf reageerde nogal flegmatiek. Hij verborg zijn boosheid achter een scherp grapje. Obama sprak van een “ongebruikelijke coalitie”:  leden van het Congres met hetzelfde doel als de hard-liners in Iran die óók geen nucleaire deal willen.  

De onderhandelingen gaan door. Op 24 maart moet er een principe-akkoord zijn. Minister van Buitenlandse Zaken John Kerry blijft er intensief mee bezig.  Het is lang niet zeker dat de besprekingen met succes zullen worden afgesloten, waarschuwde Obama vorige week zelf.  Witte Huis functionarissen zeggen dat de Republikeinse brief het in dat geval een stuk moeilijker gaat maken om uit te leggen aan de wereld dat Iran de dwarsligger was. Want ook het Republikeinse Congres in Washington blijft er alles aan doen om de onderhandelingen te doen stuklopen.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen