Nieuws12 dec '12 18:10

Interview Ronald Plasterk | Een beetje integer, kan dat?

Auteur: Harmen Simon Teunis

"Een beetje integer kan niet", zei PvdA-politica Ien Dales ooit. Maar volgens minister Plasterk van Binnenlandse Zaken kan dat prima. "Het probleem is dat je niet alleen integer moet zijn, maar je moet ook integer handelen."

"Ik denk dat het niet altijd helpt om te denken of iemand integer is of niet", zegt Plasterk in een reactie op het onderzoek door het Bureau Integriteitsbevordering Openbare Sector dat woensdag werd gepresenteerd. Uit het onderzoek blijkt dat integriteit binnen het openbaar bestuur nog altijd niet zo hoog in het vaandel staat.

Integer kun je wel degelijk een beetje zijn. Of een beetje niet natuurlijk. "Het probleem is vaak dat mensen op zichzelf integer zijn, maar toch dingen doen waarvan je terugkijkend moet zeggen dat ze het eigenlijk toch niet zo hadden moeten doen."

Ben je dan nog integer?
“Het probleem met praten over integriteit is dat je doet alsof het een theologische, morele categorie is. Iemand deugt of deugt niet. Natuurlijk zijn er mensen die niet deugen, maar dat zijn er gelukkig maar heel erg weinig. Een veel groter probleem is mensen die op zichzelf oké zijn, maar die zo af en toe dingen doen die toch echt niet in de haak zijn. Bijvoorbeeld het lekken van vertrouwelijke informatie uit een vertrouwenscommissie of een benoemingscommissie. Dat is niet integer handelen. Of mensen die in een dubbele functie zitten.”

Maar of je nu een beetje, een kwart, voor de helft of helemaal integer bent, er valt volgens het rapport nog een wereld te winnen in het openbaar bestuur. Want het gaat niet beter met de integriteit dan zes jaar geleden. Op sommige vlakken gaat het zelfs slechter.

Hoe moeilijk is het dan om integer te zijn en te handelen?
Burgemeester Jorritsma van Almere: “Ik heb daar eigenlijk een heel simpel antwoord op. Als ik niet tegen u durf te zeggen wat ik heb gedaan, moet ik het niet doen. Want dan ben je niet integer."

Integriteit, dat is ook iets dat opspeelt bij affaires en incidenten. Bij oud-gedeputeerde Ton Hooijmaijers die inmiddels voor de rechter staat, bij de gestruikelde staatssecretaris Co Verdaas, bij de gewieberde burgemeester Verver van Schiedam en bij de gevallen wethouder Van Rey uit Roermond. "Ik denk dat elke overtreding van integriteitregels in het openbaar bestuur, altijd schadelijk is. Ook het feit dat je ervan verdacht wordt."

Om integriteit toch hoger in het vaandel te krijgen, gaat minister Plasterk er binnenkort nog een stevige snok aan geven. Want een beetje integer, dat moet toch wel lukken?
Plasterk: "Een van de dingen die ik aan de structurele kant wil doen, is in de wet opnemen dat de burgemeester en commissaris van de Koningin verantwoordelijk zijn voor de bestuurlijke integriteit. Dat betekent dat ze kunnen organiseren dat ze aanspreekpunt zijn en bevoegdheden hebben en toezicht kunnen houden. Daarnaast is het ook een manier van handelen die je kunt leren. Je kunt mensen erop trainen, ook door ze nog eens bij zichzelf te rade te laten gaan, ertoe brengen er nauwkeuriger op te zijn. Teveel mensen moeten nu nog steeds naderhand terugkijken en zeggen dat het stom is wat ze hebben gedaan. Daar hebben ze waarschijnlijk ook spijt van. Je kunt je ook afvragen dat het niet door mensen zelf en om hen heen veel eerder is gesignaleerd en is gezegd; dat zou je niet moeten doen."


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen