Nieuws6 jan '15 09:36

Oud, maar toch nieuw: geheime dossiers openbaar

Auteur: Marjan van den Berg

Hoe dacht de Nederlandse regering in 1989 echt over de val van de Muur? En waarover schreef koningin Wilhelmina met de Belgische koning Leopold in de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog? Het Nationaal Archief in Den Haag openbaart vandaag – op Openbaarheidsdag - ruim 4000 tot nu toe geheime dossiers uit 1939, 1964 en 1989.

Het Nationaal Archief. ANP
Het Nationaal Archief. ANP

De geheimhouding van een deel van de overheidsarchieven uit die jaren vervalt.

“In principe is 95 procent van de overheidsarchieven openbaar. Vijf procent is om wat voor reden dan ook – dat kan het Koninklijk Huis zijn, het kan het economisch belang zijn van de Staat – niet openbaar. En wat er nu openbaar wordt, zijn de stukken die gewoon echt niemand meer kwaad doen”, zegt zoek- en archiefspecialist Eric Hennekam, die alvast de archieven indook met BNR-verslaggever Renee van Heteren.

In zijn handen heeft Hennekam archiefstukken uit 1964 van oud-minister Marga Klompé. “Hierin zou het dossier moeten zitten van het huwelijk van prinses Irene”, zegt hij bladerend. “Moet je je voorstellen… Het is echt helemaal te gek, dit is echt genieten. Vooral als ik deze zin zie: ‘Als bijvoorbeeld prinses Beatrix moslim zou worden of zou overgaan naar de Rooms-Katholieke Kerk en zou, ongehuwd zijnde, geroepen worden tot de troon, dan kunnen de Staten Generaal een debat houden.”

Archiefwet
De eerste dinsdag van het jaar is volgens vast gebruik de eerste mogelijkheid om stukken in te zien die op basis van de Archiefwet 25, 50 of 75 jaar geheim zijn gebleven. De duizenden stukken die vandaag openbaar worden, zijn voor iedereen toegankelijk. Onderzoeksjournalisten, geschiedkundigen en andere geïnteresseerden kunnen dan ook op zoek naar nieuwe feiten uit die jaren.

Die mogelijkheid is van groot belang voor onze geschiedschrijving. “Als we dit soort onderzoeken nu goed verrichten, zullen we een beter begrip krijgen hoe dingen zijn gegaan. Dingen gaan vaak anders dan we denken”, zegt Hennekam. “Zeker in het huidige medialand. Er wordt snel ergens een etiket opgeplakt. En vaak zit het in de kleine details, dat dingen toch net iets anders zijn, personen net iets anders gedacht hebben.”


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen