Nieuws24 feb '15 14:06Aangepast op 24 feb '15 14:30

Alles is taal | Taalachterstand, wat helpt nou echt?

Auteur: Pieter van den Akker

Experts breken hun hoofd over taalachterstand bij kinderen: wat helpt nou echt?

Foto: ANP
Foto: ANP

Redacteur Maria Punch volgt taalontwikkelingen voor BNR. Ditmaal wil ze het hebben over een onderwerp dat om de zoveel maanden als een boomerang weer terugkeert: taalachterstand bij kinderen.

"Zeker in verkiezingstijd, nu dus, komen oude plannen weer boven", vertelt ze op BNR. "PvdA-leider Samsom heeft onlangs weer gepleit voor de verplichte voorschool: alle kinderen vanaf drie jaar naar school in plaats van vanaf vier jaar. Het idee erachter is dat je daarmee de sociale ongelijkheid kleiner zou kunnen maken. Taalachterstand is daar een belangrijk onderdeel in. We weten hoe belangrijk taal is voor de verdere cognitieve ontwikkeling van kinderen, al was het maar om de omstreden rekentoets te kunnen maken."

Hoe effectief is zo'n voorschool?
"De voorschool bestaat al vanaf 2010. Het komt erop neer dat peuters vanaf 2,5 jaar een paar ochtenden in de week naar school gaan. Ze krijgen dan een speciaal educatief programma. Maar experts hebben echt geen consensus over hoe effectief het nou is. Ontwikkelingspsycholoog Steven Pont hield gisteren in Het Parool nog een warm pleidooi voor de kinderopvang, de ouderwetse crèche zal ik maar zeggen. Hij zegt: als er nou twee dingen zijn die kinderen helpen in hun ontwikkeling, zijn het taal en spel."

Dat kan daar...
"Dat kan al vanaf 0. Je kunt je baby al naar zo'n kinderopvang sturen. Pont krijgt bijval van Ruben Fukkink, hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam. Ja, je schrikt van de achternaam, maar zo heet die meneer. Hij is hoogleraar Kinderopvang en hij is behoorlijk kritisch over de voorscholen. Hij zegt dat kinderen er nog helemaal niet aan toe zijn. Bovendien gaat er veel tijd naar eten en slapen en misschien maar 10 procent echt naar taal."

Dan zou spelen en praten met elkaar misschien juist wel de uitweg zijn.
"Ja, precies. Er zijn zelfs Kamervragen gesteld over die effectiviteit. Staatssecretaris Sander Dekker zegt dat hij de kritiek voorlopig nog wel kan pareren, maar hij komt met langlopend onderzoek, maar dat is pas eind van dit jaar klaar."

De verantwoordelijkheid voor taalontwikkeling ligt toch niet alleen bij de school?
"Nee, juist niet. Dat begint natuurlijk op dag 1, zou je zeggen, als een kind wordt geboren. Het probleem is dat in sommige gezinnen weinig Nederland wordt gesproken of überhaupt heel weinig gesproken. Er wordt geen krant gelezen, er zijn geen boeken, er is weinig speelgoed. Dus er is gewoon weinig taal. We weten uit onderzoek dat een kind van 4 jaar met een achterstand zo'n 200 tot 300 woorden kent. Leeftijdsgenootjes zonder taalachterstand kennen er al gauw 2000."

Dat is tien keer zoveel. Kan je dat nog inhalen?
"Dat is heel lastig. Heb je eenmaal zo'n achterstand te pakken, dan haal je het bijna niet meer in. Maar het is ook weer geen reden om bij de pakken neer te gaan zitten. Er bestaat een heel mooi praktisch initiatief: de Voorleesexpress. Een vrijwilliger gaat een half jaar lang vrijwillig bij iemand thuis voorlezen. Zo neem je niet alleen de kinderen op sleeptouw maar ook de ouders. Die moeten het ritueel overnemen. Ze moeten van de bank af komen en moeten naar de bieb. Vooral de leerkrachten en logopedisten zeggen echt: wow, dit zet zoden aan de dijk."


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen