Nieuws28 aug '15 15:27Aangepast op 28 aug '15 18:12

VN: Bijstelling stereotypering Zwarte Piet vereist actief overheidsbeleid

Auteur: Marjan van den Berg

De Nederlandse overheid moet actief de stereotypen bestrijden die aan Zwarte Piet vastzitten, adviseert het VN-comité tegen rassendiscriminatie. Premier Rutte vindt Zwarte Piet geen staatsaangelegenheid: hoe een volkstraditie eruit ziet, is aan de samenleving, zegt hij.

ANP
ANP

Het VN-comité dat optreedt tegen rassendiscriminatie beveelt aan dat de Nederlandse overheid iets doet aan kenmerken van Zwarte Piet die mensen kunnen doen denken aan het slavernijverleden.

Een Nederlandse delegatie was vorige week twee dagen bij het VN-comité (CERD) in Genève. Dat comité bestaat uit mensenrechtenexperts en beoordeelt om de vier jaar of landen zich houden aan de VN-verdragen die zij hebben ondertekend. Het ging onder meer over arbeidsmarktdiscriminatie en de rol van lokale overheden bij de aanpak van discriminatie. En dus ook over Zwarte Piet.

'Daar gaat politiek niet over'
Rutte vindt dat de overheid in de discussie rond Zwarte Piet een niet al te nadrukkelijke rol moet spelen. “Ik denk dat dat rapport onderdeel is van de gesprekken in de samenleving die al een tijd gaande zijn over deze volkstraditie. Maar hoed je voor het land waar de overheid bepaalt hoe de volkstraditie eruit ziet. Dat lijkt me echt iets van het volk, niet van de politiek.” Voor de politiek ziet Rutte bij deze discussie eerder een faciliterende rol weggelegd. “Maar laat dat vooral aan de samenleving”.

De premier reageert geïrriteerd op de aanbeveling van de VN dat de overheid voor verandering moet zorgen. “Jongens, volkstradities, come on! Welke Sinterklaasliedjes jullie zingen, hoe je Kerst viert, hoe je Pasen viert: daar gaat toch de politiek niet over?”

Feest voor iedereen
Vicepremier en minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken) reageerde minder afhoudend, maar ook hij benadrukte dat hij de samenleving niets wil opleggen. “We gaan niet voorschrijven hoe het gevierd moet worden, maar de gesprekken die ik voer, of het nu met de Sinterklaas-gildes is die al hebben gezegd ‘We willen eigenlijk niet meer allemaal oorbellen en dikke lippen’, of met voor- en tegenstanders: het is erop gericht dat tradities die nu eenmaal veranderen, dat dat op een goede manier gaat, zodat het een feest is voor iedereen en dat er ook rekening wordt gehouden met die emoties, met die gevoelens die de figuur van Zwarte Piet oproept.”

Asscher benadrukt dat het VN-comité geen verbod aanbeveelt. “Ik vind het goed dat ze niet zeggen dat de overheid Zwarte Piet moet verbieden. Ze geven aan dat de traditie er voor iedereen moet zijn, dat is precies wat ik ook zeg”, zegt Asscher. “Ook al is het een oude traditie, de overheid moet zich ervoor inspannen dat het een feest is voor iedereen en daar ben ik het mee eens.”

Discriminatie
Rutte ziet de discussie over Zwarte Piet als symptomatisch voor een dieperliggend probleem. “Er zit wel iets achter. Blijkbaar dat in dit land heel veel mensen nog steeds – dat is heel ernstig, maar dat staat los van de vraag hoe Zwarte Piet eruit ziet – zich gediscrimineerd voelen. En of dat dan is door dat symbooltje van dit kereltje, is even vers twee. En hoe dat kereltje er in de toekomst uitziet, dat is aan de samenleving.”

Een woordvoerder van de Nederlandse delegatie zei vorige week al dat de overheid niet bepaalt hoe Piet eruit ziet en dat de overheid ook geen verbod oplegt. Maar ook dat de Nederlandse overheid de dialoog blijft stimuleren en de pijn begrijpt.

Een van de belangrijkste conclusies van het VN-rapport is dat Nederland meer moet doen aan het voorkomen van discriminatie. Nu ligt volgens het VN-comité de nadruk vooral op reactieve maatregelen, en wordt pas actie ondernomen als discriminatie zich al heeft voorgedaan.

Gerelateerde artikelen