Nieuws23 sep '15 10:47Aangepast op 23 sep '15 11:04

Gemeentelijke uitgaven gestegen, risico op gemeentebegroting groeit

Auteur: Judith Laanen

Gemeenten gaven de eerste maanden van dit jaar flink meer miljarden uit, meldt het CBS. Wat ze uitgeven aan zorgtaken blijft vaak onduidelijk, daarmee groeit het risico op gaten in de gemeentebegroting. Dat blijkt uit een rondgang van BNR onder adviseurs en experts.

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek ligt een belangrijk deel van de stijging aan het decentraliseren van taken van de overheid en provincies naar de gemeenten sinds 1 januari dit jaar. Vooral de sociale uitkeringen stegen, met 2,5 miljard euro. Zo'n 2,4 miljard daarvan ging naar thuiszorg, hulpmiddelen in de zorg zoals scootmobielen, maar ook het verlenen van geestelijke jeugdgezondheidszorg en het uitbetalen van persoonsgebonden budgetten (pgb's).

Zorguitgaven niet helder
Maar veel gemeenten weten niet precies wat ze uitgeven aan de nieuwe zorgtaken, zegt Machteld Koelewijn, onderzoekster en adviseur op het gebied van gemeentelijke uitgaven op het sociale domein van adviesbureau BMC. Dankzij gemaakte afspraken konden cliënten continuïteit van zorg krijgen en zouden organisaties niet in de problemen komen, zegt Koelewijn.

Door de bezuinigingen hadden niet alle gemeenten de juiste informatie om te weten wat er ingekocht moest worden, zegt Koelewijn. Mocht er door deze onvolledigheid geschoven moeten worden met posten om een eventueel gat in de begroting te dichten, dan kan dat niet altijd. Pas in de loop van volgend jaar kan duidelijk worden wat de daadwerkelijke uitgaven waren, denkt Koelewijn.

'Uitgaven moeten naar beneden'
Gemeenten hebben taken erbij gekregen die ze eerst niet deden, zegt de Groningse hoogleraar Maarten Allers, directeur van het Centrum voor Economie van de Lagere Overheden (COELO). Die taken waren eerst verspreid over andere organisaties.

 

Allers verwacht dat de kortingen flink op zullen lopen de komende jaren: "Dit is pas het begin van wat we zien. Dat komt omdat gemeenten volledig afhankelijk zijn van de rijksoverheid die daarover geen duidelijke gegevens kan leveren. Bovendien wisten ze niet hoeveel mensen ze moesten verzorgen." Gemeenten moeten sluitende begrotingen hebben, zegt Allers, dus dat de uitgaven flink groter zijn dan de inkomsten mag eigenlijk niet. "Ze zullen ervoor moeten zorgen dat die uitgaven naar beneden gaan."

'Gemeenten krijgen het erg lastig'
Jeroen Olthof houdt zich binnen de koepel van 32 grote en middelgrote gemeenten bezig met dit dossier. "Er is voor 7,2 miljard aan taken overgeheveld van het rijk naar de gemeenten met een budget van 5,5 miljard", zegt hij, "met vervolgens de opgave om de zorgcontinuïteit vanaf 1 januari te garanderen."

 

Olthof denkt dat er gemeenten zullen zijn die het "erg lastig gaan krijgen" vanwege de kortingen op budget maar ook vanwege de onduidelijkheid wat voor zorg er structureel gebruikt wordt.

De financiering van de uitvoering van de zorgtaken ligt nu ook bij de gemeenten. Olthof pleit voor rust in het financiële beeld. "Het is zorgelijk dat er ook gekort wordt op andere fronten bij met name middelgrote gemeenten, en dat we met steeds minder middelen meer taken moeten uitvoeren. Daar ligt ontzettend veel druk op en kan financieel tot problemen leiden."


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen