Nieuws21 mei '14 12:34

Waar bemoeit de EU zich mee? | Voedsel

Auteur: BNR Webredactie

Waar bemoeit de EU zich mee als het gaat om ons eten, onze banen of telefoonrekening? In deze Europese verkiezingsweek probeert Europa-verslaggever Anke Truijen daar een antwoord op te krijgen.

Waar bemoeit de EU zich mee als het gaat om ons eten?

Nils den Besten heeft een typisch Nederlands melkveebedrijf: 100 koeien en 45 hectare land. Het bedrijf is ooit gestart door de vader van zijn vader. Den Besten hoopt het ooit aan zijn zoon Jan over te dragen.

De Europese landbouwsubsidies hebben bepaald hoe zijn bedrijf er nu uitziet, zegt Den Besten."De EU heeft zeker invloed op hoe ik boer ben, op mijn bedrijfsstructuur en op hoe de Nederlandse landbouw eruit ziet. Je ziet dat de laatste 50 jaar vooral een prijsbeleid is gevoerd. Dat betekent dat er een bodem in de markt zit, er is een ondergrens en dat betekent zekerheid voor mij als ondernemer. Dat heeft ervoor gezorgd dat ik op relatief normale schaal  toch een inkomen kon verwerven. Daardoor kunnen Nederlandse bedrijven, zoals ik, met 100 tot 250 koeien blijven bestaan."

"Goed en goedkoop eten is niet vanzelfsprekend"
Als ondernemer is hij kritisch over subsidies. Maar zonder sta je voor andere keuzes, dan moet je denken aan schaalvergroting, zegt hij. "Als ik alleen maar prikkels uit de markt krijg als ondernemer dan ga ik anders opereren. Nu krijg ik prikkels uit de markt en van de overheid om mijn productieproces in te richten. Voor de consument is dit een goede deal: nergens ter wereld is het zo goed en zo goedkoop."

Maar moet de EU daar dan voor blijven betalen en bepalen? Den Besten: "Als burger vind ik het belangrijk dat voedselzekerheid in de toekomst gegarandeerd blijft. Want zo vanzelfsprekend als het lijkt is het niet."

"Niemand is blij met het EU-landbouwbeleid"
Joris Loham van Youth Food Movement zet zich met zijn organisatie in voor een eerlijker en gezonder voedselsysteem. Hij is niet ontevreden als hij door een supermarkt loopt. "De schappen liggen vol. Ik denk dat we echt kunnen zeggen dat de kwaliteit van eten in Nederland  hoog is. En dat is onder andere te danken aan het Europese landbouwbeleid."

Het EU-landbouwbeleid is na de Tweede Oorlog opgezet met het doel om zoveel mogelijk en zo goedkoop mogelijk eten te produceren. Dat is gelukt, zegt Lohman, maar er moet hervormd worden. "We hebben in de jaren 60 en 70 gezien dat er hoge kosten aan dat beleid zaten: milieu, dierenwelzijn gingen er flink op achteruit. Sinds die tijd proberen we het beleid aan te passen en te hervormen. Maar er zijn zoveel belangen mee gemoeid (milieuactivisten, boeren, burgers, bedrijven) dat we nu een draak van een beleid hebben, waar weinig beweging in zit en waar niemand blij mee is."

Economische gezien is het Europese landbouwbeleid een groot succes. Nederland is na de VS de grootste exporteur van agrarische producten. Maar voor welke prijs, vraagt Lohman zich af. "Met name de Nederlandse zuivelindustrie is echt een voorbeeld voor de wereld. Maar de vraag is als je nog meer melk gaat produceren - in 2015 wordt Europese melkquota afgeschaft - en ons hele land volbouwen met grotere boerderijen met meer koeien, ten koste van wat hebben we dan die economische winst?"


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen