Nieuws28 aug '14 18:00

Wat hebben we nog aan de NAVO?

Auteur: Karlijn Meinders

Een aanval op één is een aanval op allen, luidt artikel 5. Maar houdt de NAVO zich hier nog wel aan? Rob de Wijk en Sjoerd Sjoerdsma geven als buitenlandpanel in BNR De Wereld hun mening.

Volgende week is er een nieuwe NAVO-top in Wales. De bijeenkomst zal in het teken staan van de nauwe samenwerking van de NAVO-lidstaten. Rob de Wijk, directeur van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies, verwacht dat vooral het geruststellen van de oostelijke landen een belangrijk onderdeel wordt. "Met name de Baltische staten maken zich zorgen over de onrust aan de grens. Het geruststellen van deze landen zal één van de belangrijkste onderdelen zijn. Daarnaast zal het gaan over de mogelijkheid van een basis in Roemenië en Polen en de ontwikkelingen rondom het NAVO-lidmaatschap van Georgië."

Oekraïne
Natuurlijk zal ook het conflict in Oekraïne niet onbesproken blijven. "Ook al is de NAVO niet verplicht om zich hiermee te bemoeien", zegt Sjoerd Sjoerdsma, buitenlandwoordvoerder van D66. "Oekraïne is geen NAVO-lid. Er ligt wel een lijstje van de regering van Oekraïne met wensen van uniformen, trainingen en advies. Met betrekking tot de Baltische Staten zal er besproken worden hoe er snel inzetbare strijdkrachten gevormd kunnen worden, zonder een basis te maken tegen de Russiche grens. Het wordt een voorwaartse defensie, net als in de Koude Oorlog."

Georgië
Het NAVO-lidmaatschap van Georgië zal dus hoogstwaarschijnlijk onderwerp van gesprek zijn, maar de kans dat het land hem binnenkort krijgt toegewezen is klein. Rob de Wijk: "Ze voldoen inmiddels aan alle criteria, maar het signaal dat aan Rusland wordt gegeven wanneer Georgië nog een stap mag zetten in dit proces, zou nu alleen maar voor meer wrijving zorgen." Het lijkt logischer dat er aan een nieuwe, tijdelijk fase wordt begonnen. Sjoerdsma: "We mogen niet vergeten dat de oorlog tussen Rusland en Georgië in 2008 een gevolg was van het NAVO-lidmaatschap. Er wordt eerder wat gezamenlijk geoefend en dan hoop je dat iedereen weer even een paar jaar tevreden is."

Artikel 5
Het veel genoemde artikel 5, waarin staat dat bondgenoten elkaar altijd moeten steunen in het geval van een aanval van buitenaf, is slechts één keer toegepast: na 9/11. Toch verwacht de Wijk dat de NAVO er nog steeds wel naar zal handelen, mocht er een Russische laars op NAVO-grondgebied komen. "Dan zal er in ieder geval gevraagd worden om die solidariteit van de bondgenoten. Maar Rusland wil zo'n confrontatie ook niet."

Solidariteit
Sjoerd Sjoerdsma twijfelt meer aan de daadkracht van de NAVO. "Stel dat er bijvoorbeeld een akkefietje komt in Estland, met de Russische minderheid in Narva - waar het grootste deel van de bevolking Russischtalig is en redelijk positief staat tegenover de situatie in de Krim. Stel je voor dat daar een opstand komt, met steun vanuit Rusland. Dan kan ik me heel goed voorstellen dat er dan wordt gezegd dat het uitgelokt is. Net als we destijds in Turkije zagen. De politiek is nu behoorlijk opportunistisch, dus de garantie dat er dan ingegrepen zou worden is nu minder groot."

Doet de NAVO dan nog wel wat het moet doen? Van Wijk: "Alle problemen die nu spelen zijn formeel geen NAVO-problemen. Maar er zijn wel wat opmerkelijkheden. Bijvoorbeeld dat de bombardementen tegen ISIS vooral worden uitgevoerd door de Amerikanen en aantal bondgenoten doen mee. De solidariteit is wat dat betreft ver te zoeken in Europa." Sjoerdsma voegt daaraan toe: "Solidariteit is cruciaal. Kijk bijvoorbeeld wat er gebeurt in Turkije, daar worden de Patriots nu weggehaald, bij onze bondgenoot!"


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen