Nieuws16 aug '12 11:08

'Sociaal leenstelsel kan langstudeerboete-probleem niet oplossen'

Auteur: Anne-Greet Haars

De langstudeerboete: zal hij sneuvelen of niet? "Ik ben een voorstander van afschaffing. Maar dan komt er een gat en daar moet wel een oplossing voor komen”, zegt Thom de Graaf, voorzitter van de HBO-raad, donderdag op BNR.

CDA-lijsttrekker Van Haersma Buma baarde woensdag opzien door te zeggen dat hij daar vanaf wilde. “Dat was wel een beetje een verrassing. Een verkiezingsstuntje wil ik het noemen, maar ik ben er blij mee”, vertelt Thom de Graaf.

“Ook de VVD heeft in haar programma staan dat de boete moet sneuvelen. De vraag is niet of de boete blijft, maar wanneer die wordt afgeschaft.”

Gat dichten
Staatssecretaris Halbe Zijlstra zegt dat het niet kan omdat er dan een gat van 180 miljoen komt. “De HBO-raad, en dat geldt ook voor de universiteiten, was nooit voor een voorstander van de boete. Het is een ingewikkeld systeem, administratief lastig en er zitten allerlei onrechtvaardigheden in.”

“Er zijn partijen die zeggen dat het gat kan worden gedicht door het sociaal leenstelsel in te voeren. En daar heeft staatssecretaris Zijlstra gelijk in: dat duurt twee jaar voordat het is ingesteld. Ondertussen heb je dan nog één of twee jaar die boete nodig om het geld voor elkaar te krijgen”, aldus De Graaf. 

"Er moet op een andere manier geld gevonden worden. Dat kan door geld op een andere manier op de rijksbegroting te vinden, of andere draconische maatregelen te nemen in het onderwijs; daar ben ik geen voorstander van."

Afhaken
Doekle Terpstra, voormalig voorzitter van de HBO-raad en nu baas bij InHolland, zei dat door die langstudeerboete zeker 2.000 studenten afhaken. Hij schatte dat het in het hele hoger beroepsonderwijs om 50.000 tot 60.000 studenten gaat. “Ik denk dat het iets genuanceerder ligt. 50.000 à 60.000 is denk ik wat veel, maar zeker bij grote hoge scholen, zoals InHolland, ga je het voelen.”

Deeltijdonderwijs
Een punt waarop hogescholen wel een afname zien, is het aantal deeltijdstudenten. En Thom de Graaf heeft daar geen vrede mee. “We doen te weinig aan een leven lang leren. Je hebt mensen nodig die praktijkervaring combineren met een opleiding. In Nederland lopen we achter bij de rest van Europa, dus we moeten deeltijdonderwijs stimuleren.”

“De plannen van staatssecretaris van Halbe Zijlstra zijn er op gericht om het deeltijdonderwijs te privatiseren. Ik, en de HBO-raad, vind dat elke Nederlander het recht moet hebben op een bekostigde bachelor en master opleiding. Het moet niet zo zijn dat we over een paar jaar een situatie hebben dat alleen voltijdstudenten dat recht hebben.”

Imago HBO
Afstuderen werd soms wel erg gemakkelijk gemaakt bij het HBO en dat kwam het imago van het hoger onderwijs niet ten goede. “Het gaat over 440.000 studenten en over veel hoge scholen, dus je kan niet 100 procent zeker zijn dat alles nu goed is. Ik weet wel zeker dat de besturen en docenten van de hoge scholen hun uiterste best doen. Over 99 procent van de opleidingen kunnen we tevreden zijn en gelukkig zijn de studenten dat ook.”

“Er is steviger toezicht vanuit de overheid en een stevigere toetsing van de opleidingen. Wat ik een goede ontwikkeling vind is dat we de toetsing en examinering centraler gaan organiseren, zodat er altijd vreemde ogen meekijken”, legt De Graaf uit.

Kennissector
Een belangrijk punt dat De Graaf aan de politiek bij de verkiezingen wilt meegeven is het belang van een sterke kennissector. “Als je noodgedwongen moet bezuinigingen, moet je niet pondspondsgewijs over alle sectoren bezuinigen. Dat is alleen maar ‘penny wise and pound foolish’. Investeren in onderwijs is uiteindelijk jezelf uit de crisis investeren.”

“Het tweede is: ga nou niet het hele onderwijsbestel opnieuw uitvinden. De sector is gebaat bij rust aan het front. Het derde punt is dat de relatie tussen het hoger beroepsonderwijs en het bedrijfsleven meer inhoud moet krijgen.”


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen