Nieuws20 aug '12 11:39

'Nederlandse' JSF getest

Auteur: Marjan van den Berg

De Tweede Kamer moet na de verkiezingen nog een besluit nemen over de JSF, maar het toestel dat voor Nederland bedoeld is, heeft de eerste testvluchten er inmiddels op zitten. Het ging goed, meldt Defensie.

De voor Nederland bestemde Joint Strike Fighter maakte z'n eerste testvluchten deze maand in Texas. Andere, vergelijkbare JSF-toestellen hebben al vele malen gevlogen. Deze zijn identitiek aan het Nederlandse testtoestel, zegt Hans Heerkens, luchtvaartdeskundige bij de Universiteit Twente "Er is al een flink aantal JSF's dat al wordt getest. Er zijn al honderden testvluchten gemaakt, dus het is eigenlijk niets bijzonders. Er staat nu alleen een Nederlands onderscheidingsteken op het vliegtuig."

Pr
De testvluchten zijn een gebruikelijk onderdeel van de productiefase van een vliegtuig. Wat hierbij volgens Heerkens aan het licht kan komen, zijn eventuele software-fouten of problemen met de aerodynamica.

Over de resultaten komen we lang niet alles te weten. "Er wordt ook getest op de onzichtbaarheid voor radar. Dat soort gegevens wordt maar heel globaal bekendgemaakt. En ik moet eerlijk zeggen dat het Amerikaanse ministerie van Defensie heel goed is in pr. Men probeert heel nadrukkelijk eventuele tegenvallers op een manier naar buiten te brengen dat de politieke steun voor het programma zo weinig mogelijk afneemt", aldus Heerkens.

Politiek
De aanschaf van de JSF is sinds het begin omstreden. De kosten per toestel blijven onzeker, omdat die afhangen van de ontwikkeling en de aantallen die worden geproduceerd. Oorspronkelijk wilde Nederland 85 toestellen kopen, maar door tegenslagen in de productie en ontwikkeling loopt de prijs per toestel op en worden het er waarschijnlijk minder.

Heerkens waarschuwt ervoor om berichten over tegenvallers telkens aan te grijpen als argument om uit het project te stappen. Problemen met een complex vliegtuig zijn nu eenmaal te verwachten, zegt hij. "Het zijn dingen waarvan je zegt: als je nu eenmaal een straaljager wilt, moet je hier rekening mee houden. Dat leidt ertoe dat de testers zo weinig mogelijk negatief nieuws naar buiten willen brengen. En dat leidt er dan weer toe dat mensen -en dat begrijp ik wel- wantrouwend worden want je kunt wel zeggen dat het allemaal prachtig gaat, maar als die prijs iedere keer stijgt, hoe komt dat dan?"

In de Tweede Kamer zijn het CDA en de VVD altijd de grootste voorstanders van de aanschaf van de JSF geweest. Onder meer de SP, PVV en PvdA willen uit het project stappen.

Juridisch gezien kan dat nog wel, maar hoe langer we wachten, hoe lastiger het wordt, zegt Heerkens. "De stap is eigenlijk destijds al gezet toen wij 800 miljoen euro gingen investeren in de JSF. Nou kun je politiek gezien moeilijk terug, ook al heb je juridisch gezien misschien nog wel de feiten om af te haken."

Meer testvluchten
De komende tijd worden er bij Fort Worth, waar de Lockheed Martin-fabriek staat, nog meer vluchten uitgevoerd door vliegers van het bedrijf. Pas in het najaar, vermoedelijk in september, wordt het toestel overgedragen aan Nederland. Op de vliegbasis Eglin in Florida zullen uiteindelijk ook Nederlandse vliegers in het toestel stappen.

Een tweede testtoestel wordt in het voorjaar van 2013 opgeleverd.

Gerelateerde artikelen