Nieuws3 jun '12 18:01Aangepast op 4 jun '12 00:58

'Voor-wat-hoort-wat'-Europa in de maak

Auteur: Arjan Meesterburrie

Het 'masterplan' van Europese topmannen is een fundamentele oplossing voor de crisis, zegt econoom Matthijs Bouman op BNR. Hij vindt een 'voor-wat-hoort-wat'- Europa economisch gezien een logische stap.

De Duitse krant Welt am Sonntag en de Wall Street Journal melden dat Europese instellingen werken aan een plan voor een definitieve uitweg uit de crisis. Voor een deel van de Europese Unie komen andere regels, wat in de praktijk neerkomt op een splitsing tussen de 17 eurolanden en de niet-eurolanden.

Econoom en journalist Matthijs Bouman denkt dat het masterplan een fundamentele oplossing is: "De euro is natuurlijk een munt met een grote fout, wel één munt niet één land. Wat deze voorstellen - voor zover ze al naar buiten zijn gekomen - betekenen is toch dat we iets meer één land worden. Wat de politiek ervan vindt is natuurlijk een andere vraag, maar economisch gezien is het een logische stap."

Politieke unie
Volgens Martin Visser, FD-correspondent voor Europa, komen de plannen eigenlijk neer op een politieke unie van eurolanden: "De verschillen tussen de landen in de eurozone zijn nog steeds veel te groot. Dat kan je alleen oplossen met een politieke unie met wie je gezamelijk besluit over het gezamenlijke financieel-economisch beleid".

Matthijs Bouman vindt het positief dat er een soort 'voor-wat-hoort-wat'-unie lijkt te komen. Noordelijke landen als Duitsland en Nederland zijn blij met gezamenlijk toezicht op de banken en het deels opstellen van een gezamenlijke begroting. En landen als Frankrijk en Italië moeten dan hun soevereiniteit over hun begroting opgeven: "Dat is in elk geval een Europa waar 'ja' wordt gezegd tegen elkaar en niet alleen maar 'nee' en 'non' en 'nein'."  

Topmannen
De maatregelen worden uitgewerkt door het hoofd van de Europese Centrale Bank Mario Draghi, president van de Europese Unie Herman van Rompuy, EU-Commissievoorzitter Jose Manuel Barroso en voorzitter van de eurogroep Jean-Claude Juncker. Maar volgens Bouman trekken Frankrijk en Duitsland op de achtergrond aan de touwtjes: "Je kunt het op twee manieren bekijken. Of het is een wanhoopspoging van drie ongekozen bureaucraten die denken 'laten wij de boel proberen op sleeptouw te nemen [...] Maar ik denk dat het logischer is dat op de achtergrond de pen van deze heren gewoon wordt vastgehouden door Angela Merkel". Het plan wordt eind juni tijdens een EU-top besproken, schrijft de Welt am Sonntag op basis van Europese bronnen.

Totaal andere krachtsverhoudingen
Als het masterplan doorgaat, dan komt er een economische regering van Europa waar de voormalige Franse president Nicolas Sarkozy altijd voor heeft gepleit, denkt Martin Visser: "Datgene waar mevrouw Merkel altijd zeer op tegen was en Nederland trouwens ook. Niet alleen omdat je dan soevereiniteit afstaat, maar ook omdat je een totaal andere krachtsverhouding gaat krijgen. Dat wordt toch een constellatie waarin de Britten niet meedoen omdat ze geen euro hebben en waarin Frankrijk en Duitsland het samen voor het zeggen hebben."

Geen oplossing voor Spaanse banken
Dit 'masterplan' is volgens econoom Matthijs Bouman vooral bedoeld om de volgende crisis te voorkomen en vergroot zo het vertrouwen in de toekomst van Europa. Maar helpt niet om bijvoorbeeld het acute probleem van het herkapitaliseren van de Spaanse banken op te lossen: "Dat moet gewoon gebeuren, of Spanje nou in of uit de euro is. Die banken komen gewoon geld tekort door de vastgoedcrisis." Volgens de Spaanse krant El Pais werken Spanje en de EU wel samen aan een bankenplan op dit moment.

Kritische kiezers 
Het Europa van twee snelheden is ongunstig voor kleine landen, omdat de grote landen aan de touwtjes trekken, zo stelt Visser bij BNR Humberto Tan. Voor premier Rutte zou het daarom ook politieke zelfmoord zijn om met dit plan de campagne in te gaan: "Alle kritische kiezers moeten meegenomen worden. In Nederland hebben we natuurlijk verkiezingen op komst. Dit lijkt me niet echt het verhaal wat Rutte gaat vertellen in de campagne, want dan kan 'ie het wel vergeten natuurlijk met de verkiezingen", zegt Martin Visser.

Definitief antwoord op crisis
Het masterplan zou een definitieve uitweg uit de crisis moeten zijn: "In de rest van de wereld vraagt men 'waar willen jullie naar toe?' Het plan moet daar een antwoord op geven'', aldus één van de bronnen rond de onderhandelingen. Andere opties die worden besproken zijn meer macht voor Europese instellingen, een Europees toezichtsorgaan voor de bankensector, de harmonisatie van het begrotings-, belastings- en buitenlandsbeleid van de EU-lidstaten en hervormingen van de sociale programma's.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen