Nieuws1 mei '12 17:41

Kabinet dreigt met boycot Oekraïne

Auteur: Marjan van den Berg

Het kabinet bezoekt tijdens het EK voetbal geen wedstrijden in Oekraïne als de rechtsstaat, en de behandeling van oud-premier Timosjenko, niet zichtbaar verbetert.

Nederland maakt zich net als andere EU-landen zorgen over het lot van Joelia Timosjenko en andere gevangenen. Minister Uri Rosenthal van Buitenlandse Zaken wil op 14 mei met zijn EU-collega's de ontwikkelingen in Oekraïne bespreken.

Voorbarig
VVD-Kamerlid Han ten Broeke vindt het wel wat voorbarig om direct naar de sport te grijpen om de grieven over Oekraïne naar buiten te brengen. "Er ligt een handelsakkoord en volgens mij moeten we daar eerst naar kijken, want dat doet Oekraïne echt pijn. Vanzelfsprekend is het zo dat Nederland bij het EK ook als land wordt vertegenwoordigd, maar ik vind dat je moet uitkijken dat je dat soort bezoeken gebruikt om je eigen agenda door te drukken."

Het risico bestaat volgens Ten Broeke dat er zaken met elkaar vermengd worden die niet met elkaar vervlecht moeten worden. "Dat is niet goed voor de politiek en dat is ook niet goed voor de sport. Wat veel meer voor de hand ligt is dat we als politici eerst onze eigen instrumenten uitputten. Toevallig ligt er een handelsakkoord in Brussel dat vooral veel voordelen biedt aan Oekraïne."

Zolang dat verdrag niet is geratificeerd door de verschillende parlementen, kan Oekraïne fluiten naar die voordeeltjes. "Ik zou zeggen: laten we daar maar eens mee beginnen. Dan oefenen we daarmee druk uit op de Oekraïense regering en ik denk dat die daar bevattelijk voor is. Dan kunnen we altijd nog kijken of de politieke bobo's hun tickets moeten annuleren."

Veiligheid
Theo Pouw van Supportersvereniging Oranje is voorzichtig, maar laat zich niet uit het veld slaan door de bomaanslagen van vorige week. "Ik maak me geen zorgen over de veiligheid. Twee jaar geleden gingen we naar Zuid-Afrika. Daar was ook heel veel ophef over de veiligheid en dat ging ook allemaal hartstikke goed. Een land dat het organiseert doet er altijd alles aan om de veiligheid van spelers en supporters te garanderen. Die is gewaarborgd, heb ik van de UEFA begrepen, en zolang dat zo is gaan wij er gewoon heen."

Een eventuele boycot van het kabinet is een ander verhaal. "Wij hebben 50.000 leden, die maken allemaal een eigen afweging of ze wel of niet gaan. Als ze erheen gaan zijn wij er om ze te ondersteunen en er een feestje van te maken, gewoon zoals we al achttien jaar gewend zijn. Als mensen de keuze maken om er niet heen te gaan: we leven in een vrij land, dan is dat hun keus, en dat geldt ook voor het kabinet."

Procesgang
"Oekraïne moet nu begrijpen wat het te doen staat. De behandeling en de procesgang van Timosjenko en andere gevangenen moeten aan internationale maatstaven voldoen'', zegt Rosenthal. En als het land daar niet aan voldoet, zijn de gevolgen duidelijk.

Een Kamermeerderheid van in elk geval CDA, PvdA, SP en D66 vindt dat het kabinet wedstrijden in Oekraïne moet boycotten als de situatie van Timosjenko en anderen niet verbetert.

Rosenthal heeft hoop
En daar heeft het land nu ruim vijf weken de tijd voor. Rosenthal legt uit waarom hij niet nu al een bezoek van de regering aan het land annuleert: "Omdat we nog altijd de hoop hebben dat Oekraïne datgene doet wat wij van ze vragen. Namelijk die zichtbare verbetering in de situatie van de gevangenen tot stand brengen."

Van een zichtbare verbetering is volgens Rosenthal sprake wanneer het land voldoet aan de internationale normen die "voor een ordentelijke rechtsgang aan de orde zijn."

Onmenselijke behandeling
"Dan moet ik ook vanuit de negatieve kant zeggen: de ombudsman van Oekraïne heeft in een rapport een paar dagen geleden bikkelhard aangetoond dat mevrouw Timosjenko een onmenselijke behandeling ten deel valt. Ook waar het bijvoorbeeld de medische voorzieningen betreft. Dat mag een land zich niet permitteren", zegt Rosenthal.

Voetballerij beslist zelf
Rosenthal hoopt dat de politieke druk voldoende zal zijn. Maar ook als dat zo blijkt te zijn, dan is het volgens hem niet aan de regering om te beslissen of ook het Nederlands elftal thuis blijft. "De Nederlandse regering treedt niet in de afwegingen van de voetballerij. We hebben vanuit de regering te maken met de regeringsarena. Wij gaan niet in de richting van de sportarena. Dat is aan de voetballerij zelf."

KNVB volgt ontwikkelingen
De KNVB heeft aan BNR laten weten dat het de ontwikkelingen in Den Haag en de Oekraïne op de voet volgt. Het is volgens de voetbalbond aan de regering of politici of zij al dan niet zullen afreizen naar Charkov. "Wel staat de bond voortdurend in contact met het ministerie van Buitenlandse Zaken om een stevige vinger aan de pols te houden daar waar het de veiligheid van de Nederlandse supporters en het team betreft", meldt een woordvoerder van de KNVB.

Amnesty: als er maar druk staat op Oekraïne
Mensenrechten organisatie Amnesty International spreekt zich niet uit voor of tegen een boycot van het EK Voetbal in Oekraïne. "Het gaat ons er puur om dat er aandacht is voor de vrij ernstige mensenrechtenschendingen die daar plaatsvinden. Als er maar genoeg druk komt op de Oekraïense regering", zei een woordvoerder van de organisatie dinsdag.

Politici moeten zelf uitmaken of ze het toernooi boycotten, aldus de zegsman. "Dat is het essentiële punt niet. Het gaat er Amnesty om dat Oekraïne onder meer stopt met het martelen van gevangenen."

Belangrijke partijen
Waarom organiseert de UEFA zo'n groot toernooi in zo'n instabiel land? Dat vroeg BNR's Petra Grijzen aan sportmarketeer Frank van den Wall Bake.

"De UEFA en de FIFA hebben als doelstelling het voetbal te verbreden. Dus niet alleen maar evenementen die smaak- en spraakmakend zijn toe te kennen aan de geijkte landen. En opkomende landen als Polen en Oekraïne zijn voor de UEFA belangrijke partijen", aldus Van den Wall Bake.

Hij vindt wel dat de UEFA, FIFA en IOC zorgvuldiger moeten omgaan met het toekennen van grote evenementen.

Sponsors Oranje volgen situatie op de voet
ING en Heineken volgen de situatie in Oekraïne op de voet. De sponsors van Oranje hebben veelvuldig contact met de KNVB over de situatie in het land, zeggen woordvoerders van de bedrijven dinsdagavond.

Maar ze willen voorlopig nog geen conclusies trekken. "Wij zijn sponsor van de KNVB, niet van Oekraïne", zei de woordvoerder van Heineken. "Het is een recente ontwikkeling, we hebben de komende dagen nauw contact met de KNVB." Zijn collega van ING sluit zich daar grotendeels bij aan.

ING voegde er nog aan toe dat er behalve naar het politieke aspect, zeer nadrukkelijk gekeken wordt naar de veiligheid van de spelers en supporters. Enkele dagen geleden waren er vier bomaanslagen in de stad Dnjepropetrovsk. Tientallen mensen raakten daardoor gewond. "Het is van groot belang dat spelers en supporters op een veilige manier naar Oekraïne kunnen. Ze moeten in een stabiele omgeving verkeren", aldus de ING-zegsman.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen