Nieuws14 apr '11 20:20

Nieuwe fiets tart natuurwetten

Auteur: Edme Koorstra

Wetenschappers van de TU Delft hebben een paar ‘gekke fietsen’ gebouwd die niet op een normale fiets lijken, maar die toch bijna niet kunnen omvallen. Zij schrijven erover in het wetenschappelijke tijdschrift Science dat vrijdag verschijnt.

Promovendus Jodi Kooijman bouwde een fiets met twee wielen bovenop elkaar en ook eentje met een omgekeerd voorwiel. Die bleven bij een bepaalde snelheid gewoon rechtdoor rijden zonder om te vallen. Met deze bevindingen menen Kooijman en onderzoeker Arend Schwab het bewijs te hebben gevonden dat bij de stabiliteit van een fiets niet noodzakelijkerwijs afhankelijk is van oude wiskundige theorieën.
Sleutel van stabiliteit
Mathematici denken namelijk al heel lang dat een fiets zijn stabiliteit aan twee factoren te danken heeft. Ten eerste kost het moeite om een massa die al aan het draaien is, zoals wielen van een fiets, nog van richting te laten veranderen. Dat is het zogenoemde gyroscopische effect. Daarnaast speelt een grote rol hoe schuin de voorvork van de fiets staat ten opzichte van de plek waar het voorwiel het wegdek raakt, in vaktermen de naloop. Hoe schuiner, hoe lastiger het is om te sturen.
Computer heeft geholpen
De experimentele fietsen van Kooijman en Schwab tonen volgens de wetenschappers aan dat deze mathematische denkbeelden niet noodzakelijk zijn om een rijdende fiets stabiel te houden. De voertuigen zijn gebaseerd op een computermodel, dat Kooijman en Schwab mede-ontwikkeld hebben. Daaruit kwam naar voren dat ook de manier waarop het gewicht van de fietser over de fiets wordt verdeeld heel belangrijk is, de zogenoemde massaverdeling.
Besturen
Met de bevindingen van de wetenschappers in de hand kunnen fietsfabrikanten nu stabielere vouw- en ligfietsen bouwen, denkt Schwab. "De huidige exemplaren zijn namelijk nogal lastig te besturen.''


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen